{"id":50,"date":"2017-12-16T22:12:54","date_gmt":"2017-12-16T21:12:54","guid":{"rendered":"http:\/\/windaki.cdn.atthost24.pl\/?p=50"},"modified":"2025-02-04T13:44:27","modified_gmt":"2025-02-04T12:44:27","slug":"walka-o-wolnosc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/windaki.pl\/?p=50","title":{"rendered":"Walka o wolno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin-left: 18pt; text-align: right;\"><span style=\"color: #0000ff; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 14px;\"><em>Rycerz Chrystusowy zadaje wi\u0119c \u015bmier\u0107 z ca\u0142kowitym spokojem \u2026<br \/>\n<\/em><em>je\u015bli umiera, to dla swego dobra, je\u015bli zabija, to dla Chrystusa \u2026<\/em><em><br \/>\n<\/em><em>Zabijaj\u0105c z\u0142oczy\u0144c\u0119, nie post\u0119puje jak zab\u00f3jca, ale, \u017ce tak powiem, jak z\u0142ob\u00f3jca.\u00a0<\/em><em><br \/>\n<\/em><em>\u2026. Zabi\u0107 nieprzyjaciela dla Chrystusa, to pozyska\u0107 go dla Chrystusa \u2026<\/em><em><br \/>\n<\/em><em>Zabijaj\u0105c poganina, Chrze\u015bcijanin mo\u017ce si\u0119 okry\u0107 chwa\u0142\u0105, gdy\u017c dzia\u0142a na chwa\u0142\u0119 Chrystusa;<\/em><em><br \/>\n<\/em><em>\u015bmier\u0107 Chrze\u015bcijanina zostaje sowicie wynagrodzona przez jego Kr\u00f3la.<\/em><em><br \/>\n<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-left: 18pt; text-align: right;\"><span style=\"color: #0000ff; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 14px;\">\u015bw. Bernard z Clairvaux, Liber ad Milites Templi de laude novae militiae<\/span><\/p>\n<p align=\"right\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1445 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Bernard.jpg\" alt=\"\" width=\"167\" height=\"201\" \/>ernard z Clairvaux, opat cysterski, mistyk i doktor Ko\u015bcio\u0142a, wsp\u00f3\u0142organizator II wyprawy krzy\u017cowej. Tre\u015bci w dziele <em>Liber ad Milites Templi de laude novae militiae\u00a0<\/em>pisane dla templeriuszy staj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 ideologi\u0105 walki z niechrze\u015bcijanami. Niechrze\u015bcijanie zwani poganami s\u0105 potraktowani nie jako <span style=\"color: #0000ff;\">ludzie<\/span>\u00a0lecz jako\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">idea z\u0142a<\/span>. Pi\u0105te przykazanie \u201eNie zabijaj\u201d zosta\u0142o zast\u0105pione \u201eZabij z\u0142o\u201d inaczej poganin to &#8220;z\u0142o&#8221;, kt\u00f3re trzeba zlikwidowa\u0107, zniszczy\u0107. Ta zbrodnicza wypowied\u017a \u015awi\u0119tego, Doktora Ko\u015bcio\u0142a zdejmowa\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 moraln\u0105 za zbrodnie pope\u0142nione przez mnich\u00f3w-rycerzy. Odt\u0105d cz\u0142onkowie zakon\u00f3w rycerskich i krzy\u017cowcy b\u0119d\u0105 mogli bez konsekwencji moralnych, wyrzut\u00f3w sumienia mordowa\u0107 dzieci, kobiety i m\u0119\u017cczyzn, pali\u0107 ich domy, zabiera\u0107 ziemie\u2026.na chwa\u0142\u0119 Chrystusa. Ta krwawa \u201eewangelizacja\u201d ma sta\u0107 si\u0119 \u201edobrem wiecznym\u201d dla ofiar pogrom\u00f3w. Tu nie chodzi o walk\u0119 obronn\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa przeciw poganom, tu chodzi o agresywn\u0105 postaw\u0119 wobec \u201ez\u0142a\u201d jakim s\u0105 ludy niechrze\u015bcija\u0144skie. Ta zak\u0142amana i szata\u0144ska ideologia Bernarda z Clairvaux doprowadzi\u0142a do \u015bmierci\u00a0 narod\u00f3w i wielu milion\u00f3w ludzi. Prusowie stali si\u0119 ofiar\u0105 ideologii krucjatowej i za to Bernard opat nigdy ju\u017c nie powinien by\u0107 nazwany \u015awi\u0119tym, winien by\u0107 potraktowany jak inni podobni mu ideolodzy np. Hitler, Stalin czy Mao. Owoce ich pracy to niesienie \u015bmierci w r\u00f3\u017cnych wymiarach.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Po\u015brednim owocem \u201epracy\u201d Bernarda by\u0142o te\u017c powstanie Zakonu krzy\u017cackiego w 1190r. w Akce. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=1856\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1524 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/but-krzzacy.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"35\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; text-align: justify; font-size: 16px;\">Szwagrem kr\u00f3la Andrzeja II by\u0142 ksi\u0105\u017ce \u015bl\u0105ski Henryk Brodaty (ich \u017cony Gertruda i Jadwiga by\u0142y siostrami ksi\u0119cia Meran von Andechs). Henryk Brodaty wraz z Leszkiem Bia\u0142ym i W\u0142adys\u0142awem Laskonogim w ramach tr\u00f3jprzymierza przygotowali wyprawy grabie\u017ccze na Prus\u00f3w w latach 1222 i 1223. Pomimo du\u017cego wk\u0142adu finansowego Piastowie nie byli w stanie nic osi\u0105gn\u0105\u0107. W 1222 r. Henryk Brodaty nada\u0142 krzy\u017cakom wie\u015b \u0141asusice. Przyjaci\u00f3\u0142mi wielkiego mistrza Hermana von Salza byli Ekbert biskup Bambergu i Berthold patriarcha Akwilei, a ci ostatni byli \u2026bra\u0107mi Jadwigi (p\u00f3\u017aniejszej \u015bwi\u0119tej) i Gertrudy. Wstawiennictwo biskup\u00f3w-szwagr\u00f3w i zapewne \u017cony Jadwigi u Henryka Brodatego spowodowa\u0142o sprowadzenie krzy\u017cak\u00f3w do Polski. Mo\u017cliwe, \u00a0\u017ce w tym samym czasie Henryk Brodaty zaproponowa\u0142 Konradowi Mazowieckiemu sprowadzenie krzy\u017cak\u00f3w na jego ziemie, jednak realizacja tego zamierzenia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 po wyp\u0119dzeniu krzy\u017cak\u00f3w z W\u0119gier.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; text-align: justify; font-size: 16px;\">\u00a0<span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 20px;\">I FAZA PODBOJU ZIEM PRUSKICH<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; text-align: justify; font-size: 16px;\">Krzy\u017cacy po \u201enauczce w\u0119gierskiej\u201d przyst\u0105pili do prawnych negocjacji w sprawie nadania Che\u0142mna i ziem jemu przynale\u017cnych oraz ziem zdobytych na Prusach. Nadania ksi\u0119cia Konrada Mazowieckiego na rzecz krzy\u017cak\u00f3w w 1228 r. i 1230 r. (tzw. przywilej kruszwicki), potwierdzenie tych nada\u0144 przez papie\u017ca w 1230 r. oraz mandaty papieskie w 1233 r. wzywaj\u0105ce krzy\u017cowc\u00f3w do podporz\u0105dkowania si\u0119 krzy\u017cakom w trakcie krucjaty przeciw Prusom da\u0142y uprawomocnienie posiadania Ziemi Che\u0142mi\u0144skiej. W 1234 r. papie\u017c wystawi\u0142 bull\u0119 protekcyjn\u0105 dla krzy\u017cak\u00f3w w zamian ich oddania si\u0119 pod opiek\u0119 Stolicy Apostolskiej. Krzy\u017cacy ju\u017c byli pod opiek\u0105 papiesk\u0105, za\u015b kolejnym opiekunem sta\u0142 si\u0119 cesarz Fryderyk II, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142 nadanie Che\u0142mna i ziem przynale\u017cnych dla Zakonu, za\u015b wielki mistrz zdoby\u0142 uprawnienia r\u00f3wne ksi\u0105\u017c\u0119tom Rzeszy. Ten przywilej zwany \u201eZ\u0142ot\u0105 Bull\u0105 z Rimini\u201d spisany w 1235 r. zosta\u0142 antydatowany na 1226 r. i spowodowa\u0142, \u017ce Konrad straci\u0142 podstaw\u0119 prawn\u0105 do ingerencji w sprawy Ziemi Che\u0142mi\u0144skiej. Zakon dopiero po nadaniach Konrada przyst\u0105pi\u0142 do dzia\u0142a\u0144, gdzie pierwszym ich grodem zosta\u0142a fortyfikacja zwana \u201eVogelsang\u201d czyli \u201eptasim \u015bpiewem\u201d. <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; text-align: justify; font-size: 16px;\">Rzeczywi\u015bcie nazwa adekwatna, bo krzy\u017cacy wtedy \u201ecienko \u015bpiewali\u201d, by\u0142o ich kilku i to na lewym brzegu Wis\u0142y naprzeciw obecnego Torunia. Dlaczego Vogelsang wybudowano na lewobrze\u017cnym brzegu Wis\u0142y? Odpowied\u017a jest prosta: w 1230 r. Prusowie kontrolowali ca\u0142\u0105 Ziemi\u0119 Che\u0142mi\u0144sk\u0105, natomiast Konrad Mazowiecki nadawa\u0142 krzy\u017cakom ziemie nad kt\u00f3rymi w rzeczywisto\u015bci nie panowa\u0142 i kt\u00f3rych faktycznie nie posiada\u0142. <\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/vogelsang.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px; font-family: georgia, palatino, serif;\">Warownia w Starym Toruniu (obraz malowany w p\u00f3\u017aniejszym okresie przedstawia poga\u0144skich Prus\u00f3w jako Turk\u00f3w &#8211; pogan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; text-align: justify; font-size: 16px;\">Dopiero w 1231 r. krzy\u017cacy przy wsparciu wojsk Konrada przeprawili si\u0119 na drugi brzeg Wis\u0142y i za\u0142o\u017cyli gr\u00f3d w Starym Toruniu. Ciekawe, \u017ce podstaw\u0105 grodu sta\u0142 si\u0119 wielki d\u0105b, kt\u00f3ry zosta\u0142 otoczony obwarowaniami i murami. Ju\u017c w 1232 r. krzy\u017cacy wraz krzy\u017cowcami (zapewne mazowieckimi) opanowali Che\u0142mno, ale nie mogli jeszcze panowa\u0107 nad Ziemi\u0105 Che\u0142mi\u0144sk\u0105.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"font-size: 20px; color: #0000ff;\"><strong>O PIPINIE<\/strong><\/span><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1261370687\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1261370687\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '1261370687', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-1261370687\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"font-style: normal; font-variant: normal; line-height: 20px; text-align: justify;\"><em style=\"font-variant: normal; font-weight: normal; line-height: 19.2px; text-align: justify;\"><span style=\"color: blue;\">Pipin \u2013 nobil pruski pochodz\u0105cy z rejonu Pig\u017cy niedaleko Che\u0142m\u017cy. Przeciwnik krzy\u017cacki, zdradzony przez swego wuja, pochwycony przez krzy\u017cak\u00f3w, przywi\u0105zany do ko\u0144skiego ogona powleczony do Torunia, gdzie rozci\u0119to mu brzuch, wyj\u0119to i przybito jelito do drzewa i zmuszono do biegu, tak aby wn\u0119trzno\u015bci owija\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 pnia. P\u00f3\u017aniej powieszono go na tym drzewie. To okrucie\u0144stwo krzy\u017cak\u00f3w by\u0142o symboliczn\u0105 zapowiedzi\u0105 co czeka Prusy w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; font-size: 12px; line-height: 1.3em; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; color: #000000; text-align: left;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<div>\u00a0<\/div>\n<div><span style=\"color: #ff0000; font-size: 20px; font-family: georgia,palatino,serif;\">KL\u0118SKA W BITWIE NAD RZEK\u0104 SIRGUNE.<\/span><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Pierwszym krokiem zdobycia i ujarzmienia Prus\u00f3w by\u0142a wielka <span style=\"color: #0000ff;\">bitwa nad rzek\u0105 Sirgune<\/span> (Dzierzgo\u0144). Bitwa rycerstwa pruskiego z wielkiej ziemi Pomezanii z wielk\u0105 krucjat\u0105 z udzia\u0142em:<\/span><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: circle;\">\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">si\u0142 ksi\u0105\u017c\u0105t polskich (wojska ksi\u0119cia \u015bl\u0105skiego Henryka Brodatego jego syna Henryka Pobo\u017cnego, wojska ksi\u0119cia Konrada Mazowieckiego, jego syna Kazimierza ksi\u0119cia kujawskiego, W\u0142adys\u0142awa Wielkopolskiego, Henryka Brodatego ksi\u0119cia \u015bl\u0105skiego (razem 11,2 tys. \u017co\u0142nierzy).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">si\u0142 ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich (wojska ksi\u0119cia gda\u0144skiego \u015awi\u0119tope\u0142ka i jego brata Sambora ksi\u0119cia lubiszewskiego. (5 tys. \u017co\u0142nierzy).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">si\u0142 wojsk krucjatowych z Niemiec (5 tys. \u017co\u0142nierzy).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">si\u0142 krzy\u017cackich sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z kilkunastu braci-rycerzy wraz\u00a0 z giermkami.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/teutonic_order.jpg.w560h374.jpg\" alt=\"\" width=\"1033\" height=\"691\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px; font-family: georgia, palatino, serif;\">Bitwa by\u0142a zaci\u0119ta i pocz\u0105tkowo wyr\u00f3wnana, jednak przewaga krzy\u017cowc\u00f3w przewa\u017cy\u0142a szal\u0119 zwyci\u0119stwa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Ilo\u015b\u0107 wojsk pruskich ok. 8 tys. \u017co\u0142nierzy, za\u015b przewaga wojsk krzy\u017cowych trzykrotna nad wojskiem pruskim. Prusowie ze wzgl\u0119du na ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 wojska ustawili swe szyki obok g\u0119stego lasu, gdzie w sytuacji kryzysowej mogli uciec. W pocz\u0105tkowej fazie bitwy, walka by\u0142a wyr\u00f3wnana. Ustawienie, m\u0119stwo i uzbrojenie Prus\u00f3w wystarcza\u0142o, by r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 przewag\u0119 liczebn\u0105 przeciwnika. Druga faza to przej\u015bcie wojsk Pomorzan przez g\u0119sty las i uderzenie z boku wojsk pruskich. Ten ruch spowodowa\u0142 poszerzenie linii walki i odci\u0119cie mo\u017cliwo\u015bci ucieczki Prus\u00f3w z pola walki. Ta bitwa w konsekwencji sta\u0142a si\u0119 wielk\u0105 rzezi\u0105 dla Prus\u00f3w (5 tys.), ale te\u017c dla krzy\u017cowc\u00f3w (4 tys.). Bitw\u0119 wygrali Pomorzanie i Polacy, za\u015b wygran\u0105 zgarn\u0119li krzy\u017cacy. Konsekwencj\u0105 tej bitwy by\u0142o wybicie du\u017cej cz\u0119\u015bci rycerstwa pruskiego czyli przyw\u00f3dczej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa Ziemi Pomeza\u0144skiej. Pozostali nobile, by chroni\u0107 swych ludzi (rody) musieli si\u0119 podda\u0107. Prusowie z innych ziem, nie chcieli walczy\u0107 za Pomezani\u0119 lub nie zd\u0105\u017cyli jej udzieli\u0107. Tak czy inaczej niezale\u017cno\u015b\u0107 ziem pruskich spowodowa\u0142a niemo\u017cno\u015b\u0107 przeciwstawienia si\u0119 du\u017cym formacjom wojsk nieprzyjacielskich. Brak wytworzenia instytucji naczelnika wszystkich ziem pruskich, bo taki naczelnik m\u00f3g\u0142by si\u0119 usamodzielni\u0107 i stworzy\u0107 kr\u00f3lestwo spowodowa\u0142o w konsekwencji utrat\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Prusowie nie chc\u0105c utraty wolno\u015bci od swego kr\u00f3la, pogr\u0105\u017cyli si\u0119 w niewol\u0119 u obcego. Nast\u0105pi\u0142y negocjacje Pomezan z naje\u017ad\u017ac\u0105 poprzez legata papieskiego z krzy\u017cakami i zapewne dosz\u0142o do uk\u0142adu, gdzie nobile pozostawali przy swych ziemiach i prawach zwyczajowych, natomiast musieli wej\u015b\u0107 w prawo lenne i zostali zmuszeni do chrztu. Wielu Pomezan wtedy ju\u017c by\u0142o chrze\u015bcijanami. Chrze\u015bcijanie i przymuszeni do nawr\u00f3cenia zdobywali jednak wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 tzn. nie mogli zosta\u0107 niewolnikami lub oddanymi w podda\u0144stwo. Prawo lenne wymaga\u0142o op\u0142aty za maj\u0105tek w formie pieni\u0119\u017cnej i s\u0142u\u017cby wojskowej. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Krzy\u017cacy podobnie jak Kawalerowie Mieczowi na wz\u00f3r rzymski, a mo\u017ce na wz\u00f3r Wilhelma Zdobywcy na ziemiach zdobytych budowali twierdze przewa\u017cnie na zdobytych pruskich grodach, kt\u00f3re mia\u0142y strzec i stawa\u0107 si\u0119 centrami nowej w\u0142adzy nad podbitym spo\u0142ecze\u0144stwem. Zbudowano w tym okresie zamki w Kwidzynie i Radzynie. Zamki te sta\u0142y si\u0119 bazami do dalszej ekspansji wojsk krzy\u017cowych. W 1236r. margrabia mi\u015bnie\u0144ski Henryk wraz ze swymi oddzia\u0142ami przy\u0142\u0105czy\u0142 do zdobyczy krzy\u017cackich najstarsze kulturowo centrum pruskie czyli rejony Pomezanii i Warmii. Zdobycze w rejonie Druso zosta\u0142y zabezpieczone wybudowaniem zamku w Elbl\u0105gu. W tym okresie wybudowano te\u017c zamek w Dzierzgoniu. W 1239r. na wypraw\u0119 krzy\u017cow\u0105 przyby\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 saski Otto z Brunszwiku. Wojska Ottona przyczyni\u0142y si\u0119 do uchronienia zdobytej wcze\u015bniej przez krzy\u017cowc\u00f3w Ba\u0142gi, a w tym okresie obl\u0119\u017conej przez Prus\u00f3w. Krzy\u017cowcy i krzy\u017cacy do 1342 podbili ziemie Pomezan\u00f3w, Pogezan\u00f3w, Warm\u00f3w, Natang\u00f3w i Bart\u00f3w. W\u0142adztwo krzy\u017cackie z tego okresu by\u0142o narzucone si\u0142\u0105, i nie mog\u0142o mie\u0107 trwa\u0142ego oparcia w spo\u0142ecze\u0144stwie pruskim. Krzy\u017cacy nie mogli w kr\u00f3tkim czasie stworzy\u0107 administracji, kt\u00f3ra mog\u0142a narzuci\u0107 wi\u0119z\u00f3w spo\u0142eczno-ekonomicznych. Mogli stosowa\u0107\u00a0 tylko rozwi\u0105zania si\u0142owe czyli wymuszenia i terror. Odpowied\u017a na te dzia\u0142ania naje\u017ad\u017acy mia\u0142a nadej\u015b\u0107 od strony Prus\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Bohater bitwy nad Sirgune, pogromca Prus\u00f3w ksi\u0105\u017c\u0119 gda\u0144ski \u015awi\u0119tope\u0142k popad\u0142 w sp\u00f3r z krzy\u017cakami o prawobrze\u017cne ziemie przy uj\u015bciu Wis\u0142y , oraz o op\u0142at\u0119 za \u017ceglug\u0119 przez Wis\u0142\u0119. Krzy\u017cacy uwa\u017cali, \u017ce ziemie na zach\u00f3d od Wis\u0142y nale\u017c\u0105 do Prus\u00f3w czyli nale\u017c\u0105 do nich, a \u017cegluga winna by\u0107 darmowa. Biskup pruski Chrystian po bitwie nad Sirgune (nad Dzierzgoni\u0105) pod\u0105\u017cy\u0142 do Samb\u00f3w, gdzie zosta\u0142 przez nich uwi\u0119ziony. Chrystian zach\u0119cony zwyci\u0119stwem krzy\u017cowc\u00f3w, chcia\u0142 pierwszy \u201ezdoby\u0107\u201d Sambi\u0119 poprzez wprowadzenie chrze\u015bcija\u0144stwa. Chcia\u0142 w ten spos\u00f3b przechytrzy\u0107 krzy\u017cak\u00f3w, zdoby\u0107 wp\u0142ywy i ziemie na rzecz Ko\u015bcio\u0142a. Sta\u0142by si\u0119 osob\u0105 numer jeden w tym rejonie. Jedynym atutem dla Prus\u00f3w, by\u0142by brak rzezi i poni\u017cania ludno\u015bci przez krzy\u017cowc\u00f3w. Zapewne to w\u0142a\u015bnie ta oferta by\u0142a kart\u0105, kt\u00f3r\u0105 gra\u0142 biskup Chrystian. Niestety Sambowie nie mogli podda\u0107 narodu, a biskup przegra\u0142 sw\u0105 \u201egr\u0119\u201d o dusze pruskie. Krzy\u017cacy zaj\u0119li Zantyr, siedzib\u0119 biskupa, co stanowi\u0142o zagro\u017cenie dla ziem \u015awi\u0119tope\u0142ka. W odwecie ksi\u0105\u017ce gda\u0144ski wybudowa\u0142 w Sartowicach gr\u00f3d sk\u0105d \u015bci\u0105ga\u0142 c\u0142a od krzy\u017cak\u00f3w i ich sojusznik\u00f3w. Droga wodna Wis\u0142\u0105 by\u0142a niezwykle cenna strategicznie dla krzy\u017cak\u00f3w. T\u0105 drog\u0105 przybywali krzy\u017cowcy, niemieccy osadnicy miejscy, sprz\u0119t militarny, budowlany, dobra z baliwat\u00f3w. Wis\u0142a to szlak handlowy dla potentat\u00f3w z miast Hanzy, kt\u00f3re zaczyna\u0142y inwestowa\u0107 w siostrzane miasta tj. Toru\u0144 i Elbl\u0105g. Kl\u0119ska po\u0142\u0105czonych wojsk krzy\u017cackich, kawaler\u00f3w mieczowych i krzy\u017cowc\u00f3w du\u0144skich z wojskami rusi\u0144skimi w bitwie lodowej na jeziorze Pejpus sta\u0142a si\u0119 przyczynkiem nowej wojny. Nast\u0105pi\u0142a wojna pomi\u0119dzy Pomorzanami z si\u0142ami polsko-krzy\u017cackimi. Pocz\u0105tek tego zatargu tj. wypad wojsk \u015awi\u0119tope\u0142ka w 1242r. na Ziemi\u0119 Che\u0142mi\u0144sk\u0105 spowodowa\u0142 jego ekskomunik\u0119. Najazdy ksi\u0105\u017c\u0105t piastowskich i zaj\u0119cie przez nich Nak\u0142a i Wyszogrodu, oraz najazdy krzy\u017cak\u00f3w na ksi\u0119stwo gda\u0144skie i spalenie klasztoru w Oliwie spowodowa\u0142y, \u017ce \u015awi\u0119tope\u0142k zmuszony zosta\u0142 do rozm\u00f3w pokojowych. Syn ksi\u0119cia zosta\u0142 zak\u0142adnikiem krzy\u017cackim, zosta\u0142 wywieziony do Austrii, a \u015awi\u0119tope\u0142k zosta\u0142 przez kr\u00f3tki czas unieruchomiony politycznie i militarnie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 20px;\">I POWSTANIE PRUSKIE (1242-1253).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Oko\u0142o po\u0142owy roku 1243r. Prusowie z ziem podbitych przewa\u017cnie chrze\u015bcijanie i poga\u0144scy Prusowie z ziem wolnych powstali przeciw panowaniu krzy\u017cackiemu. W kr\u00f3tkim czasie zmietli warownie i umocnienia przybyszy. Tylko zamki w Elbl\u0105gu, Ba\u0142dze, Radzyniu, Che\u0142mnie (Starogrodzie) i Toruniu osta\u0142y si\u0119 w r\u0119kach Zakonu. W czerwcu 1243r. Prusowie wraz z Ja\u0107wingami oblegali Che\u0142mno jednak bez powodzenia. Mo\u017cliwe, \u017ce nawet oddzia\u0142y litewskie bra\u0142y udzia\u0142 w walkach, jednak w tym okresie jest to ma\u0142o prawdopodobne, bo Litwa by\u0142a zaanga\u017cowana na wschodzie, a Mendog umacnia\u0142 sw\u0105 w\u0142adz\u0119. Bardziej prawdopodobnym jest podobie\u0144stwo ubioru wojennego Prus\u00f3w mieszkaj\u0105cych w p\u00f3\u0142nocno-wschodnich rejonach Prus do ubioru litewskiego, czy ja\u0107wieskiego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 20px;\">ZWYCI\u0118STWO W BITWIE NAD JEZIOREM RZ\u0104DZKIM.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Ugrupowanie wojsk prusko-ja\u0107wieskich pod\u0105\u017cy\u0142o spod Che\u0142mna w kierunku dzisiejszego Grudzi\u0105dza wzd\u0142u\u017c Wis\u0142y. By\u0142a to droga stosunkowo bezpieczna, bo chroni\u0142a ich z lewej strony. Dobrym miejscem na obozowisko by\u0142 rejon jeziora Rz\u0105dz, gdzie jezioro, okoliczne moczary\u00a0 i Wis\u0142a tworzy\u0142y naturaln\u0105 ochron\u0119 przed przeciwnikiem. Z drugiej strony mo\u017ce to stworzy\u0107 pu\u0142apk\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 utrat\u0119 wojska. Na t\u0119 drug\u0105 ewentualno\u015b\u0107 liczyli krzy\u017cacy, kt\u00f3rzy wraz z wojskiem chroni\u0105cym Che\u0142mno (krzy\u017cowcy i mieszka\u0144cy) wyruszyli w pogoni za Prusami. Tu nast\u0105pi\u0142 roz\u0142am decyzyjny w\u015br\u00f3d dow\u00f3dc\u00f3w krzy\u017cackich o sposobie rozegrania pogromu Prus\u00f3w. Atak od strony tylnej stra\u017cy zosta\u0142 zarzucony przez g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego marsza\u0142ka zakonu Berlewina na rzecz ataku od strony szpicy. Atak krzy\u017cak\u00f3w spowodowa\u0142 odwr\u00f3t przedniej stra\u017cy, a tabory jad\u0105ce z przodu spowodowa\u0142y spowolnienie jazdy. Krzy\u017cacy zostali klasycznie wci\u0105gni\u0119ci pozorowanym odwrotem, nast\u0119pnie otoczeni i zniszczeni. Z czterystu je\u017ad\u017ac\u00f3w tylko dziesi\u0119ciu uratowa\u0142o si\u0119 ucieczk\u0105. W nied\u0142ugim czasie na pomoc przyby\u0142o dwustu je\u017ad\u017ac\u00f3w z Torunia, a widz\u0105c pogrom wojsk che\u0142mi\u0144skich pr\u00f3bowali uciec, jednak\u017ce Prusowie \u015bcigaj\u0105c wielu ich zabili. Prawdopodobna data bitwy to: 15 VI 1243r. Bitwa ta by\u0142a wielkim zwyci\u0119stwem nad wojskami krzy\u017cackimi i spowodowa\u0142a niemo\u017cno\u015b\u0107 ich dzia\u0142ania.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Pokonanie wojsk krzy\u017cackich mia\u0142o zawa\u017cy\u0107 te\u017c na decyzji \u015awi\u0119tope\u0142ka na konfrontacj\u0119 z resztkami Zakonu. Pomorzanie do\u0142\u0105czyli do Prus\u00f3w w walkach ze wsp\u00f3lnym wrogiem. \u015awi\u0119tope\u0142k zdoby\u0142 Sartowice, spali\u0142 Che\u0142mno, wybudowa\u0142 zamek w \u015awieciu i zacz\u0105\u0142 kontrolowa\u0107 przep\u0142yw na Wi\u015ble. Akcje dyplomatyczne Zakonu u Papie\u017ca doprowadzi\u0142y do wys\u0142ania legata Opizo, kt\u00f3ry swym dzia\u0142aniem wp\u0142yn\u0105\u0142 na przybywanie do wojsk krzy\u017cackich coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci krzy\u017cowc\u00f3w. Uk\u0142ad krzy\u017cak\u00f3w z polskim ksi\u0119ciem Kazimierzem Kujawskim spowodowa\u0142 zmian\u0119 uk\u0142adu si\u0142. W zamian za odst\u0105pienie po\u0142owy posiadanej ziemi lubawskiej krzy\u017cacy uzyskali wsparcie militarne ze strony wojsk polskich i nap\u0142yw krzy\u017cowc\u00f3w z ca\u0142ej Polski.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Krucjata-pruska.jpg\" alt=\"\" width=\"675\" height=\"602\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px; font-family: georgia, palatino, serif;\">Wyjazd rycerza &#8211; krzy\u017cowca na wypraw\u0119 \u00a0do Prus.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">W \u201eKronice Ziemi Pruskiej\u201d w rozdziale 52 jest ciekawy zapis o rycerzu polskim z Krakowa, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty do Zakonu z wielkimi honorami. Te honory by\u0142y zwi\u0105zane z pomoc\u0105 \u017cywno\u015bciow\u0105 jak\u0105 da\u0142 Polak dla g\u0142oduj\u0105cych krzy\u017cak\u00f3w w Toruniu, wys\u0142a\u0142 on bowiem trzy statki pe\u0142ne \u017cywno\u015bci w tym 300 szt. byd\u0142a. Dopiero w ko\u0144cu 1247r. wojska krzy\u017cowe i krzy\u017cackie mia\u0142y na tyle si\u0142, by odbi\u0107 rejony Dzierzgonia i w pocz\u0105tkach 1248r. wybudowa\u0107 nowy zamek Dzierzgo\u0144, kt\u00f3re wojska Pomorzan i Prus\u00f3w ju\u017c nie mog\u0142y zdoby\u0107. To i inne niepowodzenia Pomorzan spowodowa\u0142y odst\u0105pienie \u015awi\u0119tope\u0142ka od sojuszu z Prusami. Ugoda krzy\u017cacko-pomorska spowodowa\u0142a te\u017c uk\u0142ad pokojowy krzy\u017cacko-pruski zawarty 7 II 1249r. w Dzierzgoniu. Gwarantowa\u0142a ona wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 i dobra osobiste Prus\u00f3w pod warunkiem przyj\u0119cia chrze\u015bcija\u0144stwa. Prawo s\u0105downicze w tym prawo dziedziczenia mia\u0142o by\u0107 oparte na tzw \u201eprawie polskim\u201d, Prusowie mieli p\u0142aci\u0107 dziesi\u0119cin\u0119 i wykonywa\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 dla krzy\u017cak\u00f3w. Ugoda zasta\u0142a podpisana przez nobili Pomezan\u00f3w, Warm\u00f3w i Natang\u00f3w i obejmowa\u0142a wszystkich Prus\u00f3w pod w\u0142adztwem krzy\u017cackim. Krzy\u017cacy napadli na Natangi\u0119 w listopadzie 1249 roku i wg Piotra z Dusburga \u201e\u201dzniszczyli j\u0105 ogniem i grabie\u017c\u0105. <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Gdy dokonali wielkiej rzezi na ludziach i chcieli wraca\u0107\u201d zostali otoczeni pod Krukowem i poddali si\u0119 w nadziei na ocalenie. 29 listopada 1249 roku Prusowie ze wzgl\u0119du na bezmiar krzywd pope\u0142nionych na nich przez krzy\u017cak\u00f3w nie dotrzymali uk\u0142adu i 54 krzy\u017cak\u00f3w z reszt\u0105 ich rycerstwa ponios\u0142o \u015bmier\u0107. Mo\u017cliwe, \u017ce Natangowie widz\u0105c rycerstwo pruskie stoj\u0105ce u boku krzy\u017cak\u00f3w (zgodnie z uk\u0142adem dzierzgo\u0144skim) wzi\u0119li pomst\u0119 na nich jako zdrajcach, a przy okazji na krzy\u017cakach. Walki w Natangii trwa\u0142y do 1253r. i zosta\u0142a ona cz\u0119\u015bciowo opanowana, za\u015b w 1254r. krzy\u017cacy w\u0142adali ziemi\u0105 Bart\u00f3w i opanowali Galindi\u0119. W tym samym roku pr\u00f3bowano podbi\u0107 reszt\u0119 Natangii i Sambi\u0119, jednak\u017ce wyprawa krzy\u017cacka ponios\u0142a kl\u0119sk\u0119, a jej dow\u00f3dca komtur Heinrich Stange zgin\u0105\u0142. R\u0119kojmi\u0105 pokoju, a w\u0142a\u015bciwie supremacji Zakonu stali si\u0119 zak\u0142adnicy czyli synowie nobili, pewnie w tym okresie Henryk Monte p\u00f3\u017aniejszy bohater powsta\u0144czy by\u0142 dany krzy\u017cakom na \u201ewychowanie\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 20px;\">PODB\u00d3J SAMBII<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Sambia mia\u0142a dla krzy\u017cak\u00f3w pierwszorz\u0119dne znaczenie i to z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w. By\u0142a to ziemia najbardziej zaludniona przez Prus\u00f3w i najlepiej zagospodarowana. Mia\u0142a strategiczne po\u0142o\u017cenie ze wzgl\u0119du na szerszy dost\u0119p do Ba\u0142tyku, kontrol\u0119 szlak\u00f3w morskich i zbli\u017cenie si\u0119, a zamy\u015ble po\u0142\u0105czenie si\u0119 z ziemiami zakonu inflanckiego.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/p>\n<p style=\"font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><span style=\"font-size: 20px;\">O KAPU\u015aCIE<\/span><\/strong><\/span><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1721114954\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1721114954\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '1721114954', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-1721114954\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">Piotr z Duisburga opowiada o jednym Prusie, kt\u00f3ry chcia\u0142 pozna\u0107 zwyczaje wrog\u00f3w czyli krzy\u017cak\u00f3w. Zw\u0105tpienie w moc pruskich mieczy dope\u0142ni\u0142 fakt, \u017ce \u201ewidzia\u0142 on, jak bracia spo\u017cywaj\u0105 kapust\u0119, kt\u00f3rej Prusowie nie znali, s\u0105dzi\u0142 \u017ce jest to trawa, i dlatego doda\u0142\u00a0<em>\u201etak\u017ce jedz\u0105 oni traw\u0119 tak jak ko\u0144 i mu\u0142; kt\u00f3\u017c jest w stanie stawi\u0107 op\u00f3r takim ludziom, kt\u00f3rzy bez wysi\u0142ku znajduj\u0105 swoje po\u017cywienie na pustkowiu\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: right;\" align=\"right\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Kronika Ziemi Pruskiej 70<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; font-size: 12px; line-height: 1.3em; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; color: #000000; text-align: left;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; line-height: 20px;\">\u00a0\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">W pocz\u0105tkach 1255r. kr\u00f3l czeski Przemys\u0142aw Ottokar II jako krzy\u017cowiec ze sw\u0105 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119czn\u0105 armi\u0105 napad\u0142 na ziemie sambijskie, gdzie \u201e takiej rzezi dokonano na narodzie Samb\u00f3w, \u017ce starszyzna dawa\u0142a kr\u00f3lowi zak\u0142adnik\u00f3w\u2026aby nie zg\u0142adzi\u0142 ca\u0142ego narodu\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Ottokar.jpg\" alt=\"\" \/><span style=\"font-size: 14px; color: #0000ff; font-family: georgia, palatino, serif;\">Piecz\u0119\u0107 kr\u00f3la czeskiego Przemys\u0142awa Ottokara II.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><strong><span style=\"font-size: 20px; color: #0000ff;\">O ZDRAJCY GEDUNE<\/span><\/strong><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-485007776\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-485007776\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '485007776', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-485007776\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Gedune z rodu Kandejnam\u00f3w, jeden z pierwszych wittig\u00f3w sambijskich wierny zakonowi krzy\u017cackiemu zdradzi\u0142 Sambi\u0119 okre\u015blaj\u0105c wielko\u015b\u0107 wojsk pruskich, za to kr\u00f3l Ottokar obdarowa\u0142 go swymi proporcami, aby je wbi\u0142 na granicach swych ziem. Mia\u0142y je strzec przed wojskami kr\u00f3lewskimi. Szybko\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 wojennych spowodowa\u0142, \u017ce Gedune nie zd\u0105\u017cy\u0142 oznaczy\u0107 swych w\u0142o\u015bci proporcami, krzy\u017cowcy spalili maj\u0105tek i posiad\u0142o\u015bci, a wszystkich krewnych Gedune \u0142\u0105cznie z bratem Ringelem pomordowali. Pomimo takich wydarze\u0144, syn Gedune\u2019go Wissegaud z Medenow te\u017c zostaje krzy\u017cackim wittingiem.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; font-size: 12px; text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: right;\" align=\"right\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Kronika Ziemi Pruskiej 71<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; font-size: 12px; line-height: 1.3em; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; color: #000000; text-align: left;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<div style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; line-height: 20px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\">\u00a0<\/div>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; text-align: justify;\">Staro\u017cytny filar Prus pad\u0142 pod napor\u0105 czeskich, morawskich i austriackich wojsk krzy\u017cowych. Koenigsberg czyli Kr\u00f3lewiec zosta\u0142 za\u0142o\u017cony na zdobytym grodem pruskim Tuwangste, a nazwa zosta\u0142a nadana na cze\u015b\u0107 kr\u00f3la Ottokara.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; line-height: 20px; text-align: justify;\">\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; line-height: 1.5;\"><span style=\"font-size: 20px; color: #0000ff;\"><strong>O KR\u00d3LEWCU<\/strong><\/span><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-532482614\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-532482614\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '532482614', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-532482614\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Gr\u00f3d Pruski Tuwangste wraz z mulist\u0105 wysp\u0105 Knipaw\u0105 tworzy\u0142 strategiczn\u0105 ochron\u0119 u uj\u015bcia Prego\u0142y do Zalewu Wi\u015blanego przed intruzami od strony morza. Gr\u00f3d ten kontrolowa\u0142 tak\u017ce szlak wodny przez odnogi Prego\u0142y. Nazwy grodu i wyspy s\u0105 zwi\u0105zane z pruskimi nazwami wodnymi. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce miejsce grodu i pierwszego zamku by\u0142o inne ni\u017c tego zniszczonego przez wojska sowieckie. Najstarsza cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lewca czyli Steindamm (Kamienna Grobla) jest miejscem, gdzie dawniej by\u0142o Tuwangste i mo\u017cliwe, \u017ce nazwa niemiecka jest t\u0142umaczeniem nazwy pruskiej.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">TWANKSTA &lt;45&gt;[Tuwangste ON] sadzawka, staw<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">TWINKTUN &lt;82&gt; [Tuwangste ON VM] tamowa\u0107 (wod\u0119)<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">KNIPTWEI &lt;89&gt; [Knipaw ON, knieipe 107 VM] zatopi\u0107 si\u0119<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Prego\u0142a \u2013 [prus.]<\/span><\/em><span style=\"color: blue;\">\u00a0<em>Preigile, prei \u2013[pol.] przy, u, gilluwa \u2013 g\u0142\u0119bia. Nazwa dobrze charakteryzuje rzek\u0119, bo jej g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 jest du\u017ca na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci rzeki.<\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">GILLUS aj &lt;31&gt; [gillin 101 drv] g\u0142\u0119boki<\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: blue;\">GILLUWA &lt;46&gt; [Gillus drv] g\u0142\u0119bia, g\u0142\u0119bina, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; font-size: 12px; line-height: 1.3em; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; color: #000000; text-align: left;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<div style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; line-height: 20px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\">\u00a0<\/div>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; line-height: 20px;\">\u00a0\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">W nast\u0119pnym roku pr\u00f3bowano opanowa\u0107 wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Natangii.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><span style=\"font-size: 20px;\">O BOHATERZE GODEKO<\/span><\/strong><\/span><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-741698728\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-741698728\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '741698728', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-741698728\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Komtur Kr\u00f3lewca wraz z wojskiem wkroczy\u0142 do pogranicznej cz\u0119\u015bci Natangii i \u201espustoszy\u0142 j\u0105 grabie\u017c\u0105 i ogniem. Naczelnika tego obszaru nadgranicznego zwanego Godeko zabi\u0142 wraz z dwoma synami i wieloma innymi, a jego \u017con\u0119 i ca\u0142\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 z kobietami i dzie\u0107mi i innymi \u0142upami uprowadzi\u0142<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: right;\" align=\"right\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif;\"><em><span style=\"color: blue;\">Kronika Ziemi Pruskiej 76<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; font-size: 12px; line-height: 1.3em; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; color: #000000; text-align: left;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">W tym okresie w\u0142adcy Mazowsza pr\u00f3bowali poprzez wyprawy krzy\u017cowe urwa\u0107 dla siebie cz\u0119\u015b\u0107 Ja\u0107wie\u017cy, jednak\u017ce bez rezultat\u00f3w. Kr\u00f3l Litwy Mendog, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za nominalnego w\u0142adc\u0119 \u017bmudzi, Ja\u0107wie\u017cy i Skalowii nada\u0142 te terytoria zakonowi krzy\u017cackiemu. To spowodowa\u0142o najazd na Skalowi\u0119 i \u017bmud\u017a, w celu po\u0142\u0105czenia terytori\u00f3w krzy\u017cackiego i inflanckiego. Zbrojny op\u00f3r wojsk \u017cmudzkich i zadana kl\u0119ska wojskom krzy\u017cackich w bitwie pod Durbe spowodowa\u0142a niemo\u017cno\u015b\u0107 wprowadzenia plan\u00f3w krzy\u017cackich wobec tych ziem. Bitwa ta rozegra\u0142a si\u0119 w dniu 13 VII 1260r. gdzie po\u0142\u0105czone si\u0142y krzy\u017cackie (pruskie i inflanckie) utraci\u0142y 150 rycerzy zakonnych oraz wielekro\u0107 innych rycerzy krzy\u017cowych m.in. polskich i pruskich. W bitwie tej poleg\u0142o wielu Prus\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli po stronie krzy\u017cackiej zgodnie z umow\u0105 dzierzgo\u0144sk\u0105. W\u015br\u00f3d nich byli m. in. Sambijczyk Sklodo z Kwedenow z krewnymi i przyjaci\u00f3\u0142mi, oraz Pomeza\u0144czyk Matto syn Pipina, kt\u00f3rego krzy\u017cacy um\u0119czyli w Toruniu poprzez tzw. \u201ekar\u0119 kiszek\u201d. <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">Zwyci\u0119stwo \u017bmudzin\u00f3w i Kuron\u00f3w by\u0142o pe\u0142ne i tak jak napisa\u0142 Duisburg \u201e&#8230;<em>wzmocnili si\u0119 ogromn\u0105 ilo\u015bci\u0105 \u0142up\u00f3w, koni i broni, kt\u00f3r\u0105 wyrwali z r\u0105k tylu\u017c tysi\u0119cy zabitych<\/em>\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">W tym czasie w\u00f3jt krzy\u017cacki Wolrad zaprosi\u0142 wielu nobili pruskich na zamek Leptenburg, gdzie ich przyj\u0105\u0142 na uczt\u0119, po czym wyszed\u0142, kaza\u0142 zamkn\u0105\u0107 drzwi, a Prus\u00f3w i zamek nakaza\u0142 spali\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Krzy\u017cacy zerwali ugod\u0119 dzierzgo\u0144sk\u0105 i przekre\u015blili prawa Prus\u00f3w, nawet \u00f3wczesny papie\u017c Aleksander IV w pi\u015bmie z dnia 21 I 1260r. pozwala krzy\u017cakom zmusza\u0107 Prus\u00f3w do s\u0142u\u017cby wojskowej, do budowania zamk\u00f3w i pozwala na branie zak\u0142adnik\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\">Te wydarzenia tj. os\u0142abienie wojsk krzy\u017cackich w kl\u0119sce pod Durbe i wzburzenie w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci pruskiej podst\u0119pnym zabiciem wielu spo\u015br\u00f3d szlachty pruskiej sta\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednimi przyczynami \u00a0nast\u0119pnego powstania pruskiego, jednak wydaje si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 przyczyn\u0105 powstania jest gniew Prus\u00f3w na ich traktowanie wbrew ugodzie i przyzwolenie na to papie\u017ca. Efektem takiej polityki wymusze\u0144 i terroru by\u0142 wybuch II powstania 20 IX tego samego roku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 20px;\">II ( WIELKIE) POWSTANIE PRUSKIE (1260 &#8211; 1273)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px; font-family: georgia,palatino,serif; color: #000000;\">Powstanie wybuch\u0142o \u00a020 wrze\u015bnia 1260r. Wyzwolono spod okupacji krzy\u017cackiej ziemie pruskie, zdobyto grody krzy\u017cackie Bartoszyce, Reszel, Lidzbark, Braniewo. Do powstania przyst\u0105pi\u0142y wszystkie ziemie pruskie opr\u00f3cz cz\u0119\u015bci Pomezanii i Ziemi Che\u0142mi\u0144skiej. Ka\u017cda z ziem obra\u0142a swego wodza i tak Natangi\u0105 dowodzi\u0142 <span style=\"color: #0000ff;\">Henryk Monte<\/span>, Sambi\u0105 <span style=\"color: #0000ff;\">Glande<\/span>, Warmi\u0105 <span style=\"color: #0000ff;\">Glappe<\/span>, Pomezani\u0105 <span style=\"color: #0000ff;\">Autume<\/span>, Barcj\u0105 <span style=\"color: #0000ff;\">Diwan Klekin<\/span>. Faktem sprzyjaj\u0105cym w tym okresie by\u0142o opowiedzenie si\u0119 w\u0142adcy litewskiego Mendoga po stronie \u017bmudzi, a przeciw krzy\u017cakom inflanckim. Zamordowanie Mendoga i jego syna Trojnata w 1263r. spowodowa\u0142o zam\u0119t polityczny na Litwie i w konsekwencji wyeliminowanie tego kraju jako sprzymierze\u0144ca walcz\u0105cych Prus\u00f3w. Natangowie wystosowali list do Papie\u017ca, gdzie pisali o przywi\u0105zaniu do wiary chrze\u015bcija\u0144skiej i walce przeciw krzy\u017cakom, kt\u00f3rzy nie dotrzymuj\u0105 s\u0142owa, zobowi\u0105za\u0144, morduj\u0105, a ocala\u0142ych bior\u0105 w niewol\u0119. Prosili Papie\u017ca o poparcie w walce z Zakonem, oddawali siebie i swoj\u0105 ziemi\u0119 w opiek\u0119 Papie\u017cowi. Papie\u017c odrzuci\u0142 propozycj\u0119 Prus\u00f3w i popar\u0142 krzy\u017cak\u00f3w, nakaza\u0142 krucjat\u0119 na tereny Prus\u00f3w. Pa\u0144stwami kt\u00f3re winny pom\u00f3c krzy\u017cakom to Polska, Czechy, Morawy i Pomorze. Zabiegi krzy\u017cak\u00f3w odnios\u0142y skutek i pierwsze wojska niemieckich krzy\u017cowc\u00f3w z rejonu Magdeburga przyby\u0142y do Kr\u00f3lewca. Krzy\u017cowcy zak\u0142adali obronne obozy i z nich wyprowadzali rejzy, kt\u00f3re pustoszy\u0142y kraj Natang\u00f3w. Bitwa pod Pokarvis spowodowa\u0142a przewag\u0119 wojsk powsta\u0144czych, Prusowie naje\u017cd\u017cali na ziemie bardziej ufortyfikowane i umocnione przez Zakon. G\u0142\u00f3wnym kierunkiem dzia\u0142a\u0144 wojsk powsta\u0144czych by\u0142o zdobycie lub wyniszczenie podstaw bytu krzy\u017cak\u00f3w tj. Ziemia Che\u0142mi\u0144ska i Pomezania. Prusowie z Pomezanii i Ziemi Che\u0142mi\u0144skiej niestety w wi\u0119kszo\u015bci walczyli po stronie krzy\u017cackiej. Uk\u0142ad pokojowy w Dzierzgoniu z 1249r. by\u0142 r\u00f3wnie\u017c respektowany przez cz\u0119\u015b\u0107 Prus\u00f3w z innych ziem. To na nich, ich rodzinach i dobrach powsta\u0144cy wywierali zemst\u0119 w postaci mord\u00f3w i uprowadze\u0144 w niewol\u0119. Prusowie w tym czasie ju\u017c byli podzieleni, trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce w tym czasie ju\u017c ros\u0142o drugie pokolenie Prus\u00f3w, kt\u00f3rzy byli pod w\u0142adztwem krzy\u017cackim (Ziemia Che\u0142mi\u0144ska, Pomezania) i byli tacy kt\u00f3rzy jeszcze nie \u201ezakosztowali\u201d pa\u0144stwa krzy\u017cackiego (cz\u0119\u015b\u0107 Natang\u00f3w, Nodrowowie, Skalowowie).<\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=1531\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1522 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/but-diwan.jpg\" alt=\"\" width=\"211\" height=\"33\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><strong><span style=\"font-size: 20px; color: #0000ff;\">O OBL\u0118\u017bENIACH<\/span><\/strong><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1518597481\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1518597481\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '1518597481', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-1518597481\" style=\"display: none\"><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\">Zamek <strong>Wiesenburg <\/strong>(prus. <strong>Walewona<\/strong>, obecnie R\u00f3wnina Dolna) zosta\u0142 zdobyty, po uprzednim trzechletnim obl\u0119\u017ceniu. W obleganiu zamku Bartowie wykorzystali trzy machiny obl\u0119\u017cnicze. (patrz powy\u017cej DIWAN KLEKIN &#8211; W\u00d3DZ WARM\u00d3W)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\">Podobnie by\u0142o z dawn\u0105 twierdz\u0105 natangijsk\u0105, kt\u00f3rej krzy\u017cacy dali nazw\u0119 <strong>Krzy\u017cbork<\/strong> (niem. Kreuzburg obecnie rus. Slavskoje). Natangowie r\u00f3wnie\u017c wykorzystali trzy machiny obl\u0119\u017cnicze i trzy umocnienia. Gdy zabrak\u0142o \u017cywno\u015bci, krzy\u017cacy potajemnie uciekli. Prusowie po po\u015bcigu prawie wszystkich zabili. Trzeba tu zaznaczy\u0107 profesjonalizm wojsk pruskich w obleganiu czyli nie dopuszczaniu i wypuszczaniu przeciwnika.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\"><strong>Bartoszyce &#8211; <\/strong>pocz\u0105tkowo nazwa zamku Rosenthal, taka sama jak utraconego na W\u0119grzech, po relokacji zamek nazwano Bartenstein czyli <em>\u201cTwierdza Bart\u00f3w\u201d<\/em>, jednak nazwa pruska podobna jest do s\u0142owa niemieckiego <em>\u201ebarte\u201d<\/em> czyli barta (rodzaj siekiery, toporu). Bartoszyce maj\u0105 w\u0142a\u015bnie z tego wzgl\u0119du herb w kt\u00f3rym znakiem s\u0105 skrzy\u017cowane dwie barty. Obl\u0119\u017cenie grodu Rosenthal Prusowie rozpocz\u0119li od wybudowania trzech warownych obiekt\u00f3w i machin. Prus\u00f3w by\u0142o ok. 1300 \u201cm\u0119\u017c\u00f3w do\u015bwiadczonych w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 broni\u0105\u201d, a ludzi Zakonu by\u0142o czterystu. Pomi\u0119dzy za\u0142og\u0105 zamku, a oblegaj\u0105cymi wywi\u0105zywa\u0142y si\u0119 pojedynki. Od strony broni\u0105cych si\u0119 by\u0142o dw\u00f3ch dzielnych witting\u00f3w pruskich tj. Miligedo i Troppo. Zabicie ich mia\u0142o dla obleganych i oblegaj\u0105cych du\u017ce znaczenie psychologiczne. Po pokonaniu ich, u Prus\u00f3w nast\u0105pi\u0142a wielka rado\u015b\u0107, krzy\u017cacy za\u015b wywarli zemst\u0119 i powiesili 30 ch\u0142opc\u00f3w trzymanych jako zak\u0142adnik\u00f3w. Prusowie op\u0142akiwali swoich syn\u00f3w i krewniak\u00f3w, pomordowanych w bestialski spos\u00f3b. Po wielu walkach, obro\u0144cy skrycie opu\u015bcili twierdz\u0119, a Prusowie j\u0105 przej\u0119li do swych cel\u00f3w militarnych. W obl\u0119\u017ceniu Bartoszyc uwidoczni\u0142 si\u0119 podzia\u0142 postaw Prus\u00f3w w czasie powstania, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 twardych, ideowych przeciwnik\u00f3w powstania (zdrajc\u00f3w narodu pruskiego). Tu te\u017c widzimy bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 krzy\u017cak\u00f3w, bo przecie\u017c bracia zakonni musieli powzi\u0105\u0107 my\u015bl i rozkaz o morderstwie dzieci nobili pruskich. Jak si\u0119 mia\u0142a duchowo\u015b\u0107 Zakonu do tego czynu? W tym okresie powszechno\u015b\u0107 brania zak\u0142adnik\u00f3w \u2013 dzieci by\u0142o powszechnie stosowane przez Zakon. Jak zwolennicy Zakonu i jego kulturowych zdobyczy s\u0105 w stanie dowie\u015b\u0107 wy\u017cszo\u015bci idei zwi\u0105zanych z przybyciem krzy\u017cak\u00f3w do Prus? Tu te\u017c wida\u0107 trudno\u015b\u0107 walk Prus\u00f3w, walki obronnej, gdzie przeciwnik mo\u017ce i wykorzystuje terror, mordy na rodzinach obro\u0144c\u00f3w ziem pruskich.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Ciekawe, \u017ce Prusowie po nieudanym obl\u0119\u017ceniu Kr\u00f3lewca pr\u00f3bowali odci\u0105\u0107 zamek kr\u00f3lewiecki poprzez dwie blokady rzeczne, raz przy u\u017cyciu wojennych \u0142odzi, kt\u00f3rymi niszczyli statki dowo\u017c\u0105ce \u017cywno\u015b\u0107, drugi raz przy u\u017cyciu zagradzaj\u0105cego dost\u0119pu \u0142odziom ufortyfikowanego mostu, kt\u00f3ry mia\u0142 przy brzegach wie\u017ce obronne. Kronikarz krzy\u017cacki wyra\u017ca si\u0119 z podziwem o wojsku pruskim \u201e..<em>m\u0119\u017cowie pomys\u0142owi i do\u015bwiadczeni w sztuce wojennej<\/em>..\u201d i trzeba to przyzna\u0107 wbrew innym kronikarzom i tera\u017aniejszym historykom pisz\u0105cych o zacofanych militarnie Prusach.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=1516\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-1521 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/but-monte.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"33\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div>\u00a0<\/div>\n<div style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; line-height: 20px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Cz\u0119\u015b\u0107 wojsk natangijskich oblega\u0142y Kr\u00f3lewiec, Bartoszyce i Krzy\u017cpork. Natangowie uderzyli na ob\u00f3z krzy\u017cowc\u00f3w w lauksie Pokarvis [<em>pol. Pokarmin<\/em>] \u00a0Atak nast\u0105pi\u0142 po wyj\u015bciu rejzy z cz\u0119\u015bci\u0105 rycerstwa krzy\u017cowego. Po zdobyciu obozu i umocnieniu si\u0119 w nim, Prusowie oczekiwali na powracaj\u0105cych z wyprawy krzy\u017cowc\u00f3w, kt\u00f3rzy w nied\u0142ugim czasie wpadli w pu\u0142apk\u0119. 21 stycznia 1261r. Natangowie ma\u0142ymi si\u0142ami i sprytnym sposobem wygrali\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">bitw\u0119 pod Pokarminem<\/span>.\u00a0<\/span><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">Wojska natangijskie dokonywa\u0142y rejz w ziemiach Che\u0142mi\u0144skiej i Lubawskiej. Wiosn\u0105 1263 roku w rejonie Che\u0142mna Natangowie dokonali spl\u0105drowania wielu wsi, a w drodze powrotnej w\u00a0<\/span><span style=\"color: #0000ff;\">bitwie pod Lubaw\u0105<\/span><span style=\"color: #000000;\">\u00a0stoczyli zwyci\u0119ski b\u00f3j z krzy\u017cakami. <\/span><\/span><\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<div><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Krucjata-w-Prusach.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter  wp-image-2057\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Krucjata-w-Prusach.jpg\" alt=\"\" width=\"834\" height=\"576\" \/><\/a><\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<div style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; line-height: 20px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">Cz\u0119sto stosowany pozorowany odwr\u00f3t Prus\u00f3w powodowa\u0142 wci\u0105gni\u0119cie do kot\u0142a przeciwnika, okr\u0105\u017cenie go i wybicie. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o i tym razem, poleg\u0142 kwiat rycerstwa zakonnego tj czterdziestu zakonnik\u00f3w i kilkukrotnie wi\u0119cej wojsk krzy\u017cackich.<\/span><span style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 12px; line-height: 20px; font-family: 'Helvetica Neue',Helvetica,Arial,sans-serif; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Papie\u017c Klemens IV, og\u0142osi\u0142 w 1265 now\u0105 krucjat\u0119, i w latach 1265-1268 przybywa\u0142y do Prus pot\u0119\u017cne si\u0142y krzy\u017cowc\u00f3w m. in. wojska Kr\u00f3la Czech Przemys\u0142a Ottokara II, jednak\u017ce wojska te nie odnios\u0142y praktycznie \u017cadnych sukces\u00f3w militarnych czy terytorialnych. W 1266r. Otto margrabia brandenburski, kt\u00f3ry przyby\u0142 wraz z Ottokarem wybudowa\u0142 zamek Braniewo W tym samym roku zmar\u0142 ksi\u0105\u017ce pomorski \u015awi\u0119tope\u0142k, jego nast\u0119pca M\u015bciwoj wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142 z Prusami. Wojska pomorskie z Prusami wyprawia\u0142y si\u0119 na Ziemi\u0119 Che\u0142mi\u0144sk\u0105 w celu niszczenia baz wojsk krzy\u017cowych. To wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie zaowocowa\u0142o te\u017c przy ataku na 15-\u015bcie statk\u00f3w na Wi\u015ble okolicy zamku Nowe. Atak spowodowa\u0142, \u017ce statki musia\u0142y wyrzuci\u0107 ca\u0142\u0105 pomoc dla wojsk krzy\u017cowych za burt\u0119, by mog\u0142y bezpiecznie powr\u00f3ci\u0107 do swych port\u00f3w.<\/span><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000; font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px;\">\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=1536\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1523 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/but-glappe.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"33\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; color: #000000; font-size: 16px;\">Rejzy i bitwy w zasadzie by\u0142y wygrywane przez Prus\u00f3w, jednak najwa\u017cniejszym sposobem na pozbycie si\u0119 krzy\u017cak\u00f3w i krzy\u017cowc\u00f3w by\u0142o zdobycie ich warowni i zamk\u00f3w. Prusowie umieli budowa\u0107 machiny obl\u0119\u017cnicze, gdzie by\u0142y wykorzystywane w obl\u0119\u017ceniach przy zdobyciu Lidzbarka, Krzy\u017cborka, Bartoszyc czy Kr\u00f3lewca.<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; color: #000000; font-size: 16px;\">W 1272r. wielki oddzia\u0142 krzy\u017cowc\u00f3w niemieckich pod wodz\u0105 margrabiego mi\u015bnie\u0144skiego Teoderyka wkroczy\u0142 do Natangii. Tam \u201epustosz\u0105c j\u0105 ogniem i grabie\u017c\u0105\u201d spowodowa\u0142, \u017ce ludno\u015b\u0107 tej ziemi poczu\u0142a si\u0119 zagro\u017cona. <\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Juliusz-Kossak-napad-krzyzakow.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter  wp-image-2055\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Juliusz-Kossak-napad-krzyzakow.jpg\" alt=\"\" width=\"890\" height=\"703\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px; font-family: georgia, palatino, serif;\">Rejzy krzy\u017cackie mia\u0142y na celu wyniszczenie ludno\u015bci pruskiej tj. \u015bmier\u0107 m\u0119\u017cczyzn i branie do niewoli kobiet i dzieci. (Juliusz Kossak, Napad krzy\u017cak\u00f3w).<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; color: #000000; font-size: 16px;\">Taktyka rejz krzy\u017cackich tj zniszczenie poszczeg\u00f3lnych ziem, wybudowanie zamku jako ostoi ich panowania i tym razem przyczyni\u0142a si\u0119 do powolnego wymuszenia na Prusach podleg\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem pa\u0144stwa zakonnego. W tym czasie naczelnik Natang\u00f3w Henryk Monte i naczelnik Warm\u00f3w, Glappo zostali zabici przez krzy\u017cak\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">W czasie powstania, wojska Ja\u0107wing\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y z pruskimi wojskami powsta\u0144czymi. W 1270r. Skumand , w\u00f3dz wojenny Ja\u0107wie\u017cy ze swymi wojskami wkroczy\u0142 na Ziemie Che\u0142mi\u0144sk\u0105, podzieli\u0142 swe wojska na dwa oddzia\u0142y. Jeden z nich dotar\u0142 pod Toru\u0144, natomiast drugi skierowa\u0142 na Che\u0142mno. Po dokonaniu wielu grabie\u017cy i zniszcze\u0144 dwa oddzia\u0142y po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 pod Bierzg\u0142owem. w nocy za\u0142oga krzy\u017cacka zamku Bierzg\u0142owo pr\u00f3bowa\u0142a zaskoczy\u0107 \u015bpi\u0105cych Ja\u0107wing\u00f3w. Po pocz\u0105tkowym sukcesie, krzy\u017cacy ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Po \u015bmierci Divana, w 1772r., Skumand ze sw\u0105 armi\u0105 Sudow\u00f3w (Ja\u0107wi\u0119g\u00f3w) i Rusin\u00f3w ponownie spustoszy\u0142 Ziemi\u0119 Che\u0142mi\u0144sk\u0105. Wojska daremnie pr\u00f3bowa\u0142y zdoby\u0107 Che\u0142m\u017c\u0119, zdoby\u0142y pomniejsze grody rycerskie. Ja\u0107wingowie rok p\u00f3\u017aniej zdobyli Bartoszyce. w 1774r.\u00a0 nast\u0105pi\u0142 kolejny atak Sudow\u00f3w, tym razem na barcia\u0144skie Bezledy. Ze wzgl\u0119du na du\u017cy op\u00f3r oddzia\u0142y Sudow\u00f3w musia\u0142y odst\u0105pi\u0107.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 20px; color: #0000ff;\">O DZIELNEJ KOBIECIE<\/span><\/strong><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1456870684\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1456870684\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '1456870684', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-1456870684\" style=\"display: none\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\"><em>W nast\u0119pnym roku Sudo\u0142owie, Nadrowowie i Skalowowie podeszli z bardzo wielkim wojskiem pod zamek Bezledy po\u0142o\u017cony w lesie zwanym Kertene w pobli\u017cu Bartoszyc, oblegli go i przypu\u015bcili silny szturm. Na ten widok NAMEDA, matka Posdraupoda z rodu Montemin\u00f3w, rzek\u0142a do swoich syn\u00f3w: \u201dBolej\u0119 nad tym, \u017ce niegdy\u015b was zrodzi\u0142am, a to dlatego, \u017ce nie chcecie broni\u0107 przed waszymi wrogami swojego \u017cycia i rodu\u201d. Synowie jej, oraz reszta za\u0142ogi zamku zach\u0119cona tymi s\u0142owami wysz\u0142a do walki i zabi\u0142a ponad dwa tysi\u0105ce ludzi z ich wojska.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\"><em>\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\"><em>Kronika Ziemi Pruskiej 174<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">W 1274r. Pogezanie, Warmowie, Natangowie, Bartowie i Sambowie zawiesili walk\u0119 zbrojn\u0105, musieli da\u0107 gwarancj\u0119 w postaci wydania swych syn\u00f3w jako zak\u0142adnik\u00f3w. Wojska krzy\u017cackie skierowa\u0142y si\u0119 na podb\u00f3j ziemi Nadrowii. Na tej ziemi zdobywano grody, brano do niewoli kobiety i dzieci, za\u015b m\u0119\u017cczyzn mordowano. Grody palono, za\u015b ca\u0142e okr\u0119gi pustoszono z ludzi i d\u00f3br.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Wojciech-Gerson-branka-krzyzacka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2062\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Wojciech-Gerson-branka-krzyzacka.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"910\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px; font-family: georgia, palatino, serif;\">Wojciech Gerson, Branka krzy\u017cacka.<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 krzy\u017cak\u00f3w spowodowa\u0142a, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci z tych ziem przesz\u0142a do Litwy. W tym czasie Nadrowia w du\u017cej cz\u0119\u015bci zosta\u0142a wyludniona. Po zdobyciu ziem Nadrowskich, krzy\u017cacy w podobny spos\u00f3b post\u0105pili ze Skalowami. Skalowowie stawiali op\u00f3r, lecz zaciek\u0142o\u015b\u0107 i okrucie\u0144stwo dow\u00f3dc\u00f3w krzy\u017cackich powodowa\u0142o, \u017ce <i>\u201e..kiedy weszli na ziemi\u0119 Skalowii , przemierzaj\u0105c j\u0105 od kra\u0144ca do kra\u0144ca w tej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra przylega\u0142a do ziemi pruskiej, zniszczyli j\u0105 ogniem i grabie\u017c\u0105 i dokonali wielkiej rzezi m\u0119\u017cczyzn, kobiety za\u015b i dzieci zwi\u0105zali i uprowadzili do niewoli\u201d<\/i> <i>(Kronika Ziemi Pruskiej 185)<\/i>. Wiele akcji militarnych krzy\u017cackich na ziemie skalowskie doprowadzi\u0142o w ko\u0144cu do poddania si\u0119 tej ludno\u015bci. Skalowowie zostali zmuszeni do przeprowadzki we wskazane miejsca pobytu. Cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci uciek\u0142a do drugiej cz\u0119\u015bci Skalowii tj. zza Niemen lub na ziemie litewskie. \u201e<i>W ten spos\u00f3b przez wiele lat ziemia ta nie mia\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w\u201d<\/i>\u00a0 (<i>Kronika Ziemi Pruskiej 188).<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">\u00a0<\/span><span lang=\"EN-US\" style=\"font-family: Georgia; color: red;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 20px; color: #ff0000;\">III POWSTANIE PRUSKIE (1276 &#8211; 1783)<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">\u00a0 \u00a0W 1276r Pogezanowie zn\u00f3w poderwali si\u0119 do walki i zdobyli zamki w Elbl\u0105gu i w Dzierzgoniu. Uprowadzili tamtejszych komtur\u00f3w. Pogezanowie osamotnieni w boju zostali pokonani przez wojska mistrza krajowego Konrada von Thierberga M\u0142odszego. Krzy\u017cacy dwukrotnie pacyfikowali ziemi\u0119 Pogezan, morduj\u0105c m\u0119\u017cczyzn, uprowadzaj\u0105c kobiety i dzieci. Wsie i grody zosta\u0142y spalone, nieliczni uciekli na Litw\u0119.<\/span><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Wojciech-Kossak-krzyzackie-apostolstwo.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2054\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Wojciech-Kossak-krzyzackie-apostolstwo.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1320\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\"> <span style=\"color: #0000ff; font-size: 14px;\">Wojciech Kossak, Apostolstwo krzy\u017cackie.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">\u00a0W pa\u017adzierniku 1277r, Ja\u0107wingowie zacz\u0119li dokonywa\u0107 wypraw \u0142upie\u017cczych na Ziemi\u0119 Che\u0142mi\u0144sk\u0105 i Pomezani\u0119. Pod wodz\u0105 Skumanda niszczyli grody, wsie i miasta przy zamkach w Grudzi\u0105dzu, Kwidzynie, Zantyrze i wielu innych. Gr\u00f3d w Plemietach zdobyto. Skumand w tym czasie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142 z silnym odzia\u0142em Litwin\u00f3w. Celem Skumanda by\u0142o zniszczenie zasob\u00f3w pa\u0144stwa krzy\u017cackiego i oddalenie mo\u017cliwo\u015bci napad\u00f3w krzy\u017cackich na ziemie ja\u0107wieskie. Skutkiem tych napad\u00f3w w 1279r. krzy\u017cacy powzi\u0119li jednak zamiar ujarzmienia Ja\u0107wie\u017cy. Wojska pod wodz\u0105 Konrada v. Thierburg napad\u0142y, ograbi\u0142y i zniszczy\u0142y ziemie Kimenow (rejon E\u0142ku) i Meruniska (rejon Meruniszek). Wielu wzi\u0119to do niewoli i wielu zabito. Krzy\u017cacy wykorzystywali w walce z Ja\u0107wingami: krzy\u017cowc\u00f3w, swych poddanych rycerzy i wynaj\u0119tych rycerzy \u2013 rozb\u00f3jnik\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ostatnich to rycerze pruscy, ale te\u017c ja\u0107wiescy.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=2027\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2039 alignnone\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/but-skumand2.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"33\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 20px; color: #0000ff;\">O KRZY\u017bAKU LUDWIKU<\/span><\/strong><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-598332732\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-598332732\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpButtonAction( '598332732', 'Czytaj wi\u0119cej', 'Read Less' )\">Czytaj wi\u0119cej<\/button><\/span><div class=\"rmwp-toggle \" id=\"rmwp-toggle-598332732\" style=\"display: none\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #0000ff;\"><em>Skumand polubi\u0142 rycerza Ludwika. Pewnego razu Skumand wzi\u0105\u0142 ze sob\u0105 Ludwika na uroczysto\u015b\u0107 religijn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z ucztowaniem. Uroczysto\u015b\u0107 ta, w\u015br\u00f3d innych nobili ziem ja\u0107wieskich, by\u0142a po\u0142\u0105czona z piciem odpowiednich, mocnych trunk\u00f3w. Jeden z rycerzy ja\u0107wieskich obrazi\u0142 s\u0142ownie Ludwika. Za zgod\u0105 Skumanda dosz\u0142o do pojedynku, gdzie Ulryk pokona\u0142 i zabi\u0142 przeciwnika. W nied\u0142ugim czasie na polecenie Skumanda uwolniono Ludwika z niewoli. Ten\u017ce Ludwik jeszcze raz dosta\u0142 si\u0119 do niewoli. Podczas niszcz\u0105cego najazdu krzy\u017cackiego na ziemi\u0119 Silia (s\u0105siaduj\u0105cy po stronie wschodniej od ziemi Krasima), ci\u0119\u017cko rannego, p\u00f3\u0142\u017cywego Ludwika, bracia zakonni pozostawili na \u015bniegu. Pewnie op\u00f3\u017ania\u0142by niebezpieczny odwr\u00f3t krzy\u017cacki. Ja\u0107wingowie znale\u017ali Ludwika, a zaopiekowa\u0142 si\u0119 nim pewien nobil o imieniu Kantegerda. Ponowny atak krzy\u017cacki na ziemi\u0119 Kimenow pod wodz\u0105 Konrada v. Thierburg mia\u0142 spowodowa\u0107 ostateczne zniszczenie zamku Kimenow. W drodze do tego okr\u0119gu (ziemi) spotka\u0142 brata Ludwika wraz z rycerzem Kantegerd\u0105 i jego lud\u017ami w ilo\u015bci 1600 os\u00f3b. Ci ludzie, kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani, na rozkaz mistrza Konrada mieli si\u0119 uda\u0107 do Sambii. Tam te\u017c zostali ochrzczeni przez Ludwika. Po tym spotkaniu, Konrad pr\u00f3bowa\u0142 zdoby\u0107 zamek, obro\u0144cy widz\u0105c, \u017ce nie maj\u0105 szans na obron\u0119, podj\u0119li negocjacje. Poddali zamek w zamian za \u017cycie swoje i \u017cycie rodzin, oraz mienie, mieli przyj\u0105\u0107 chrzest i osiedli\u0107 si\u0119 na Sambii. Po wyj\u015bciu z zamku zabili przewodnika i udali si\u0119 na Litw\u0119.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"background-color: #e9ebec; color: #222222; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><\/div><div class='rmwp-toggle-end'><\/div><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\"><em><br \/>\n\u00a0<\/em><\/span><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\"><em>\u00a0<\/em><\/span><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\"> \u00a0 Wkr\u00f3tce, po wielu najazdach krzy\u017cackich na ziemie Krasima, Skumand wraz ze wsp\u00f3\u0142rodowcami podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o osiedleniu si\u0119 na Litwie. Rozczarowanie pobytem na Litwie, brak \u015brodk\u00f3w materialnych i brak pomocy militarnej dla Ja\u0107wie\u017cy ze strony litewskiej spowodowa\u0142y powr\u00f3t do swej ziemi ojczystej. Ponowne ataki krzy\u017cackie, niemo\u017cno\u015b\u0107 i bezsensowno\u015b\u0107 prowadzonej walki (\u015bmier\u0107 wsp\u00f3\u0142rodowc\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142) spowodowa\u0142o, \u017ce Skumand wraz ze sw\u0105 rodzin\u0105 i s\u0142u\u017cb\u0105 zosta\u0142 ochrzczony i zosta\u0142 przesiedlony w zachodnie rejony pa\u0144stwa krzy\u017cackiego do Ba\u0142gi. Skumand utrzyma\u0142 bytno\u015b\u0107 w stanie rycerskim, dowodzi\u0142 oddzia\u0142em wojsk krzy\u017cackich przeciw Litwinom, cho\u0107by w wyprawie na Grodno w 1284 \u2013 nowym przeciwnikiem pa\u0144stwa krzy\u017cackiego. W 1285r. Skumand wraz z synami Rukals (pol. Ruka\u0142a), Gedet, Galm dosta\u0142 nadanie ziemskie w ilo\u015bci 39 \u0142an\u00f3w na prawie pruskim w okolicach G\u00f3rowa I\u0142awieckiego. Skumand umar\u0142 w Ba\u0142dze. Potomkowie Skumanda utrzymywali sw\u00f3j przydomek Scomantyn i pisali swe nazwisko np. jako: <em>Dyterich Scomantyn von Steynen<\/em> .<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">\u00a0\u00a0 Walki krzy\u017cackie o Ja\u0107wie\u017c, charakteryzowa\u0142y si\u0119 kr\u00f3tkimi atakami na poszczeg\u00f3lne okr\u0119gi. Rejzy powodowa\u0142y wyniszczenie ludno\u015bci lub jej niewola, zniszczenie materialne. Aby zdoby\u0107 dan\u0105 ziemi\u0119, krzy\u017cacy musieli podejmowa\u0107 wielokrotne ataki na niego. Przyk\u0142adami takich bezustannych walk s\u0105 walki o ziemie Kimenow czy Krasima. Ci\u0105g\u0142e zagro\u017cenie w postaci napad\u00f3w krzy\u017cackich, gdzie \u015bmier\u0107 lub niewola, powodowa\u0142a, \u017ce ukaza\u0142y si\u0119 dwie postawy wobec naje\u017ad\u017acy. Pierwsza to zaakceptowanie warunk\u00f3w krzy\u017cackich tj. chrzest z jednoczesnym przeniesieniem ca\u0142ej ludno\u015bci okr\u0119gu na zachodnie ziemie powstaj\u0105cego pa\u0144stwa krzy\u017cackiego. Przyk\u0142adem takiego post\u0119powania jest Jodute naczelnik ziemi Kimenow, kt\u00f3ry nie mog\u0105c ju\u017c walczy\u0107, ani broni\u0107 si\u0119, wraz ze swym rodem i s\u0142u\u017cb\u0105 (1500 os\u00f3b) zosta\u0142 przeniesiony na Sambi\u0119. Druga postawa to zachowanie swej wiary i emigracja na Litw\u0119. Skurdo, naczelnik, kt\u00f3ry w podobnej sytuacji militarnej, chce zachowa\u0107 sw\u0105 wolno\u015b\u0107. Ta postawa wolno\u015bciowa jest te\u017c ukazana w losach Skumanda, ale w jego wypadku rzeczywisto\u015b\u0107 litewska powoduje powr\u00f3t do ojczystej ziemi, a p\u00f3\u017aniej wybranie postawy Jodute czy Kantegerda. Te postawy powodowa\u0142y z jednej strony utrat\u0119 ziemi, wa\u017cnej wolno\u015bci dla cz\u0142owieka, ale powodowa\u0142a utrzymanie rodowc\u00f3w przy \u017cyciu. Te decyzje w rzeczywisto\u015bci ustanawia\u0142a starszyzna rodu, a naczelnik musia\u0142 uzna\u0107 decyzj\u0119 starszych. Ja\u0107wie\u017c w du\u017cym stopniu wyludni\u0142a si\u0119. Ja\u0107wingowie byli osadzani g\u0142\u00f3wnie na wolnych terenach Sambii, g\u0142\u00f3wnie w celu zysku ekonomicznego i militarnego. Du\u017ce skupiska Ja\u0107wi\u0119g\u00f3w na Litwie by\u0142y w okolicach Grodna i Lidy, czyli w najbli\u017cszych rejonach Ja\u0107wie\u017cy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Walki trwa\u0142y jeszcze przez nast\u0119pne lata do 1295r. jednak ju\u017c nie mia\u0142y powa\u017cniejszego znaczenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=2024\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2040 alignleft\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/but-ofiary2.jpg\" alt=\"\" width=\"211\" height=\"33\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,palatino,serif; font-size: 16px; color: #000000;\">\u00a0\u00a0 Okres podboju krzy\u017cackiego i powsta\u0144 pruskich to okres 60 lat, to czas trzech pokole\u0144, to czas walk, potyczek, to czas okrucie\u0144stwa, morderstw i niewoli narod\u00f3w jakim byli Prusowie i Ja\u0107wingowie. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 pora\u017cki Prus\u00f3w by\u0142 brak r\u00f3wnowagi militarnej pomi\u0119dzy naje\u017ad\u017acami, a obro\u0144cami. G\u0142\u00f3wne zdobycze na Prusach tj. Pomezanii i Sambii by\u0142y przeprowadzone z udzia\u0142em wielotysi\u0119cznych oddzia\u0142\u00f3w krzy\u017cowc\u00f3w przyby\u0142ych z Polski, Niemiec i Czech. Przewaga ilo\u015bciowa by\u0142a mia\u017cd\u017c\u0105ca. Europa chrze\u015bcija\u0144ska swym prowadzeniem krucjat spowodowa\u0142a upadek Prus. Dodatkowym czynnikiem kl\u0119ski by\u0142 brak wsp\u00f3\u0142pracy militarnej pomi\u0119dzy ziemiami pruskimi. Prusowie nie wytworzyli instytucji wsp\u00f3lnego naczelnika wojskowego i wsp\u00f3lnej armii. Te instytucje mog\u0142y praktycznie dawa\u0107 odp\u00f3r wojskom agresora. Prusowie bali si\u0119 tworzenia takiej instytucji, bo ze stanowiska g\u0142\u00f3wnego naczelnika mog\u0142aby powsta\u0107 dynastyczna monarchia, a to by\u0142by kres wolno\u015bci rod\u00f3w pruskich. Bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 krzy\u017cowc\u00f3w i krzy\u017cak\u00f3w w stosunku do kobiet i dzieci powodowa\u0142y bezsens obrony prowadzonej przez m\u0119\u017cczyzn, dlatego Prusowie ulegali pod napor\u0105 przeciwnika lub przenosili si\u0119 ca\u0142ymi rodami do Polski, na Pomorze, Ru\u015b i Litw\u0119. 40 tysi\u0119cy os\u00f3b zabitych i zamordowanych, 10 tysi\u0119cy uprowadzonych w niewol\u0119 do innych pa\u0144stw i 30 tysi\u0119cy emigrant\u00f3w, to straty osobowe poniesione przez Prus\u00f3w i Ja\u0107wing\u00f3w. Te straty przyczyni\u0142y si\u0119 do os\u0142abienia ludno\u015bci pruskiej, kt\u00f3ra po utracie wolno\u015bci liczy\u0142a ok. 100 tysi\u0119cy os\u00f3b. Ta ma\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 ju\u017c nie mia\u0142a szans wobec nowej machiny pa\u0144stwowej kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142 Zakon Krzy\u017cacki.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rycerz Chrystusowy zadaje wi\u0119c \u015bmier\u0107 z ca\u0142kowitym spokojem \u2026 je\u015bli umiera, to dla swego dobra, je\u015bli zabija, to dla Chrystusa \u2026 Zabijaj\u0105c z\u0142oczy\u0144c\u0119, nie post\u0119puje jak zab\u00f3jca, ale, \u017ce tak powiem, jak z\u0142ob\u00f3jca.\u00a0 \u2026.&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-image","hentry","category-uncategorized","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3115,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions\/3115"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}