{"id":28,"date":"2017-12-16T22:08:39","date_gmt":"2017-12-16T21:08:39","guid":{"rendered":"http:\/\/windaki.cdn.atthost24.pl\/?p=28"},"modified":"2025-02-03T14:04:27","modified_gmt":"2025-02-03T13:04:27","slug":"geneza","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/windaki.pl\/?p=28","title":{"rendered":"Geneza"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: 12px; color: #0000ff; font-family: georgia, palatino, serif;\">(aktualizacja: V 2024r.)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">\u00a0Nazwisko Windak bardzo dobrze komponuje si\u0119 w wielickim kr\u0119gu nazwisk, kt\u00f3rych genez\u0105 jest kopalnia. Takie nazwy \u201eodkopalniane\u201d to w\u0142a\u015bciwie nazwy odzawodowe np. Walacz, Kopacz i nazwy proste np. Ba\u0142wan. Nazwisko Windak w spos\u00f3b \u0142atwy i pozornie pewny przywodzi na my\u015bl urz\u0105dzenie kopalniane tj \u201ewind\u0119\u201d. Windak by\u0142by obecnym \u201ewindziarzem\u201d, czyli tym kt\u00f3ry obs\u0142uguje urz\u0105dzenie zwane wind\u0105. Problemem jednak jest, \u017ce wind\u0119 jako urz\u0105dzenie wynaleziono w po\u0142. XIXw. w USA, a nazwisko notowane jest przynajmniej od ko\u0144ca XVIw. <\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 \u0142\u0105czy\u0107 nasze nazwisko z niemieckim czasownikiem \u201ewinden\u201d czyli nawija\u0107, wci\u0105ga\u0107. W kopalni oczywi\u015bcie by\u0142o sporo urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3rych zasada dzia\u0142ania opiera\u0142a si\u0119 na nawijaniu lin i w nast\u0119pstwie wyci\u0105ganiu, przesuwaniu urobku solnego. Teza ta jest wzmacniana przez wprowadzanie nazw niemieckich do kopalni przez nadz\u00f3r niemieckoj\u0119zyczny i nowinki techniczne zazwyczaj pochodz\u0105ce z Niemiec, czy Austrii. Tak jak wida\u0107, windak musia\u0142by by\u0107 osob\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z obs\u0142ug\u0105 takich urz\u0105dze\u0144.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 12pt; color: #000000;\">Wszystko co powy\u017csze wygl\u0105da fajnie i niestety z\u0142udnie, bo istnieje kilka problem\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 12pt; color: #000000;\">1. W kopalni soli w Wieliczce nie by\u0142o takich g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nazywaliby si\u0119 \u201ewindakami\u201d, s\u0105 natomiast g\u00f3rnicy, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 i obs\u0142ugiwali\u00a0 kieraty, ko\u0142owroty itp. Nazwa tych g\u00f3rnik\u00f3w to \u201etrybarze\u201d i co ciekawe; w Wieliczce w metrykach XVIIw. wyst\u0119puje rodzina o nazwisku \u201eTrybarz\u201d pisana jako \u201eTr\u00ffbarz\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 12pt; color: #000000;\">2. Pierwsze zapisy nazwiska \u201eWindak\u201d s\u0105 zwi\u0105zane ze wsi\u0105 Tr\u0105bki i musia\u0142o tam powsta\u0107 najwcze\u015bniej ok. 1580r. co jest jednak ma\u0142o prawdopodobne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 12pt; color: #000000;\">3. Wszystkie powy\u017csze rozwa\u017cania i wi\u0105zania nazwiska Windak z \u201ewind\u0105\u201d, czy \u201ewinden\u201d pozornie bezsporne s\u0105 jednak tezami nie popartymi \u017cadnymi zapisami historycznymi, czy kr\u0119giem historyczno-geograficznym wyst\u0119powania nazwiska Windak. Szukanie etymologii nazwiska przez s\u0142owa \u201ewinda\u201d, \u201ewinden\u201d, \u201eBenedykt\u201d, \u201ebinduga\u201d itd. jest \u201echodzeniem po ciemku\u201d i czyst\u0105 spekulatywn\u0105 zabaw\u0105 s\u0142own\u0105. Metodologia (tzw. brzytwa Ockhama) okre\u015blenia pochodzenia nazwy, typu nazwiska winna by\u0107 prosta, powinna mie\u0107 poparcie zapisu historycznego, a ponad wszystko musi by\u0107 poparta genealogi\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\">4. Lingwi\u015bci polscy nie wi\u0105\u017c\u0105 nazwiska Windak powi\u0105zanego z nazewnictwem kopalnianym czy technicznym.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0 \u00a0To sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie to nazwisko?<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0 \u00a0Nazwisko Windak to zniekszta\u0142cone staropruskie imi\u0119 Windik<span style=\"font-size: 12pt;\">\u014d<\/span>, kt\u00f3re oznacza syna Winde. Windik<span style=\"font-size: 12pt;\">\u014d<\/span>\u00a0jest wi\u0119c nazwiskiem odojcowskim podobnie jak nazwiska Tomasik-\u00a0 syn Tomasza, Piotrowicz-\u00a0 syn Piotra, Jacobson-\u00a0 syn Jakuba czy McArthur-\u00a0 syn Artura itd.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;\"><span style=\"font-size: medium; color: #000000;\">\u00a0 \u00a0Windak w\u0142a\u015bciwie oznacza \u201ePOCHODZ\u0104CEGO Z RODU WINDE. R\u00f3d ten w dawnych Prusach by\u0142 znacz\u0105cym rodem, czego dowodem jest istnienie a\u017c 14-stu miejscowo\u015bci pochodz\u0105cych od tego rodu. 13 miejscowo\u015bci zwa\u0142o si\u0119 po prusku dos\u0142. wsiami Windego czyli Windekaymami. Kaym [pol. kajmy, kiejmy] to rodzaj wsi pruskiej, wsi obronnej gdzie dawniej by\u0142 gr\u00f3dek lub dw\u00f3r. Drugi rodzaj wsi pruskiej to lauks [pol. \u0142awki] to wie\u015b otwarta, czyli pola. Takie rozr\u00f3\u017cnienie wsi zaistnia\u0142o w okresie krzy\u017cackim, bo w okresie staropruskim kaym i lauks stanowi\u0142 jedno\u015b\u0107 jak w innych krajach dw\u00f3r i wie\u015b z polami. (wi\u0119cej na ten temat w sekcj<\/span><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #000000;\">i<\/span>\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=46\"><span style=\"color: #0000ff;\">HISTORIA PRUS\u00d3W\/<\/span><span style=\"color: #0000ff;\">DO PRZYJ\u015aCIA KRZY\u017bAK\u00d3W<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: medium;\">. <\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Do dzisiaj w Polsce istnieje tylko jedna miejscowo\u015b\u0107 o pierwotnej nazwie pruskiej, s\u0105 to Windykajmy pod K\u0119trzynem. Zniekszta\u0142cenia pierwotnych pruskich nazw miejscowych i osobowych s\u0105 zwi\u0105zane z zapisem nazwy pruskiej na \u0142acin\u0119, na j. niemiecki i wreszcie na j. polski. Dodatkowe zmiany w pisowni by\u0142y zwi\u0105zane z wymow\u0105, lub z b\u0142\u0119dami pisarzy np. stara\u00a0<\/span><span style=\"font-size: medium;\">pruska<\/span><span style=\"font-size: medium;\"> nazwa\u00a0 pewnej wsi pod Olsztynem WINDE-KAYMEN\u00a0 zmienia\u0142a nazw\u0119 na Windtkeim- Windtken- Windikendorf- Windeken\u00a0 Windken , a po 1945 roku na polskie &#8230;&#8230;&#8230;.Wo\u0142owno. W p\u00f3\u017aniejszym okresie nazwy miejscowo\u015bci mod\u0105 niemieck\u0105 ulegaj\u0105 skr\u00f3ceniu, i wtedy to powstaj\u0105 nazwy miejscowo\u015bci Windyki k. M\u0142awy, Windeck k. I\u0142awy\u00a0 czy Windak k. Che\u0142m\u017cy.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0 \u00a0Windakowie wywodz\u0105 si\u0119 z miejscowo\u015bci Windak.\u00a0 W czasach krzy\u017cackich wie\u015b posiada\u0142a dwie nazwy tj. nazw\u0119 Windak (wspominan\u0105 w 1400 roku) i Nydecke -wynika\u0142o to z faktu ustanowienia typowego maj\u0105tku rycerskiego na prawie pruskim stworzonego przez Krzy\u017cak\u00f3w, a maj\u0105cego ok. 8 \u0142an\u00f3w (prawdopodobnie przy\u0142\u0105czono do dawnej dwu\u0142anowej wsi obronnej Windak s\u0105siedni\u0105 nowo powsta\u0142\u0105 wie\u015b Nydecke o pow. 6 \u0142an\u00f3w. Nazwa Nydecke to w uproszczeniu po polsku znaczy Nowa Wie\u015b. Windak sta\u0142 si\u0119 przysi\u00f3\u0142kiem Nydecke, a w\u0142a\u015bciciele tj. Windakowie zacz\u0119li pisa\u0107 si\u0119 odmiejscowo czyli von Nydecke [pol. z Nydecke], lecz nadal s\u0105 zwani swym pierwotnym nazwiskiem.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span class=\"caption\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0 \u00a0Zagadnienie pochodzenia nazwy Windak by\u0142o rozpatrywane przez zesp\u00f3\u0142 lingwist\u00f3w kierowany przez prof. Witolda Taszyckiego<sup>[1]<\/sup>.\u00a0 Naukowcy ci,\u00a0 nazw\u0119 Windak wraz z innymi pi\u0119cioma nazwami w\u0142o\u017cyli w grup\u0119 \u201enazw<\/span><\/span><span class=\"caption\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0niejednoznacznych etymologicznie, kt\u00f3re mo\u017cna analizowa\u0107 jako niemieckie&#8221;.\u00a0<\/span><\/span><span class=\"caption\" style=\"font-size: medium;\">Zesp\u00f3\u0142 prof. Kazimierza Rymuta<sup>[2]<\/sup>\u00a0podobnie my\u015bl\u0105c wyprowadza\u0142 nazwisko nasze jako :<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. &#8220;S\u0142owianin, tak\u017ce obcy przybysz&#8221; od nazwy\u00a0 ludu Wenet\u00f3w przeniesionej p\u00f3\u017aniej na S\u0142owian -[stwniem.] Winida<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. s\u0142owa [niem.] der Wind &#8211; wiatr<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0 \u00a0Ciekawe, \u017ce te dwa zespo\u0142y polskich naukowc\u00f3w nie wzi\u0119\u0142y pod uwag\u0119 to\u017csamo\u015bci nazwy miejscowej z nazw\u0105 osobow\u0105. Naukowcy te\u017c nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 cz\u0119stych nazw miejscowych i osobowych z rejonu p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Polski. S\u0142owniki pruskich nazw osobowych i miejscowych s\u0105 wydane przez naukowc\u00f3w kr\u00f3lewieckich ju\u017c w latach 20-tych XX wieku.tj. G. Garullisa<sup>[3]<\/sup>\u00a0i R. Trautmanna<sup>[4]<\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-318\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/napis1-300x118.jpg\" alt=\"\" width=\"421\" height=\"166\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-319\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/napis2-300x123.jpg\" alt=\"\" width=\"403\" height=\"165\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mm1.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-934\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mm1-1-1024x392.jpg\" alt=\"\" width=\"829\" height=\"317\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\"><span class=\"caption\" style=\"text-align: justify;\">Na podstawie powy\u017cszych prac Garullisa, Trautmanna i Grasildy Bla\u017eiene<sup>[5],[6]<\/sup>\u00a0wyznaczono po\u0142o\u017cenie wielu\u00a0<\/span><span class=\"caption\" style=\"text-align: justify;\">miejscowo\u015bci rodowych Winde lub Windik\u00f6.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. <span style=\"color: #0000ff;\">Windekaym <\/span><span style=\"color: #000000;\">&#8211; \u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">Klein Windkeim i \u00a0Gross Windkeim &#8211; Vindkiemis k. \u015awi\u0119tej Siekierki<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. <span style=\"color: #0000ff;\">Windekaym<\/span> <span style=\"color: #000000;\">k. Schiewenau k.Tapiawy<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">3. <span style=\"color: #0000ff;\">Windekaymen<\/span>\u00a0 <\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Neuhof cz\u0119\u015b\u0107 Kr\u00f3lewca<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">4. <span style=\"color: #0000ff;\">Windelauchs<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windlau &#8211; Wendelau -V andeluva (lauchs to [prus.]lauks- [pol.] \u0142awki, wie\u015b)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">5. <span style=\"color: #0000ff;\">Windekaymen\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windtkeim &#8211; Windtken &#8211; Windikendorf &#8211; Windeken &#8211; Windken- \u00a0obecnie Wo\u0142owno k. Olsztyna<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">6. <span style=\"color: #0000ff;\">Windeck\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windek &#8211; Windikendorf &#8211; Windackendorf\u00a0 teraz Sudwa k. Olsztynka<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">7. <span style=\"color: #0000ff;\">Windak\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windack &#8211; Windak\u00a0 Nydecke k. Che\u0142m\u017cy<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">8. <span style=\"color: #0000ff;\">Windgirren<\/span> <\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Wittgirren\u00a0 Berginswalde k. Ragnety ([prus.]girren-[pol.] las)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">9. <span style=\"color: #0000ff;\">Windekenhayn <\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windckenhagen &#8211; Windenhagen-od Wyndekoy dzi\u015b Winiec k. Ostr\u00f3dy<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">10. <span style=\"color: #0000ff;\">Windenhof<\/span>\u00a0 <\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; obecnie Kunik k. Dobrego Miasta<\/span><span style=\"font-size: medium;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">11. <span style=\"color: #0000ff;\">Winditen<\/span> <\/span><span style=\"font-size: medium;\">w Natangii (?)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">12. <span style=\"color: #0000ff;\">Windyki<\/span> <\/span><span style=\"font-size: medium;\">k. M\u0142awy<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">13. <span style=\"color: #0000ff;\">Windeck\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windyki k. I\u0142awy<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">14. <span style=\"color: #0000ff;\">Windtken<\/span>\u00a0 <\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windykajmy k. K\u0119trzyna<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nazwy osobowe:\u00a0<\/span><span style=\"font-size: medium;\">Imiona\/przydomki\/nazwiska<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. <span style=\"color: #0000ff;\">Winde<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. <span style=\"color: #0000ff;\">Windik\u00f6\u00a0 <\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windenko &#8211; Windike &#8211; Wyndyche &#8211; Windica &#8211; Vindica<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">3. <span style=\"color: #0000ff;\">Windio\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Wyndio<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">4. <span style=\"color: #0000ff;\">Windil<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">5. <span style=\"color: #0000ff;\">Windyk\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windek &#8211; Windyka &#8211; Windyga<\/span><span style=\"font-size: medium;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">6. <span style=\"color: #0000ff;\">Windek\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">&#8211; Windak &#8211; Windack<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: 16px;\">Z powy\u017cszych danych wynika, \u017ce nazwisko Windak wywodzi si\u0119 z nazwy pruskiej i oznacza \u201epochodz\u0105cego z rodu Winde\u201d. Jednak to nie koniec problem\u00f3w, bo imi\u0119 Winde nie jest pochodzenia pruskiego tylko \u2026 germa\u0144skiego. Z\u0142\u0105czenie liter \u2013ind jest te\u017c typowe dla j\u0119zyk\u00f3w germa\u0144skich, nie ma tego przypadku w ba\u0142tyjskim czy s\u0142owia\u0144skim. Ko\u0144c\u00f3wka \u2013e oznacza imi\u0119 m\u0119skie. Ta ko\u0144c\u00f3wka by\u0142a popularna w j\u0119zykach ba\u0142tyjskich i germa\u0144skich.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Wg. bada\u0144 genetycznych najwi\u0119cej haplogrup podobnej do naszej haplogrupy pochodzi z Anglii. Jak to pogodzi\u0107?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\">Przes\u0142anka 1 &#8211; lingwistyczna<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Najprawdopodobniejsze jest stwierdzenie \u017ce imi\u0119 WINDE pochodzi od s\u0142owa [zachgerm.] <span style=\"color: #0000ff;\">wind<\/span> <\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">lub [goc.]<\/span> <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\">winds<\/span> <\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">czyli wiatr. S\u0142owo WIND wyst\u0119puje w j\u0119zyku zachodniogerma\u0144skim, co oznacza \u017ce wyst\u0119puje na terenach obecnych p\u00f3\u0142nocnych Niemiec i Jutlandii. S\u0142owo WINDS oznaczaj\u0105cy wiatr wyst\u0119puje w j\u0119zyku gockim i wyst\u0119powa\u0142o w miejscu pobytu Got\u00f3w czyli na po\u0142udniu Szwecji, p\u00f3\u0142nocnej Jutlandii itd. Ciekawe jest zagadnienie jakim j\u0119zykiem pos\u0142ugiwali si\u0119 mieszka\u0144cy p\u00f3\u0142nocnej Jutlandii czyli Jutowie. Jutowie to zrzeszenie r\u00f3\u017cnych lud\u00f3w, gdzie obok Got\u00f3w zwanymi Geatami lub Guthi i Cymbr\u00f3w (Cimbri) zamieszkuj\u0105 Teutonowie i pewnie Anglowie. Wszystkie te grupy maj\u0105 r\u00f3\u017cne pochodzenie i r\u00f3\u017cny j\u0119zyk: Goci m\u00f3wi\u0105 po gocku, Cymbrowie i Teutonowie m\u00f3wi\u0105 mieszanin\u0105 gocko-celtyck\u0105, a Anglowie j\u0119zykiem zachodnio-germa\u0144skim. Cymbrowie zamieszkuj\u0105 p\u00f3\u0142nocny skraj Jutlandii obecnie zwany Kimmerlandem (Himbersysel). Przypuszczalnie j\u0119zyk jutski by\u0142 mieszanin\u0105 gocko-germa\u0144sk\u0105 ze s\u0142owami celtyckimi. Takim j\u0119zykiem pos\u0142ugiwali si\u0119 ich potomkowie w Anglii w okolicach Kentu. Ich j\u0119zyk generalnie nie by\u0142 rozpoznawalny przez Anglosas\u00f3w. Jedno jest pewne, \u017ce s\u0142owo wiatr by\u0142o wymawiane jako wind lub winds, czyli prawie tak samo. Od tego s\u0142owa mog\u0142a powsta\u0107 nazwa osobowa WIND lub WINDE. Ta nazwa nie mog\u0142a powsta\u0107 w pozosta\u0142ej Skandynawii, bo na wiatr m\u00f3wiono<\/span> <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\">vindr<\/span><\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\">, <span style=\"color: #000000;\">nie mog\u0142a te\u017c powsta\u0107 na ziemiach pruskich, bo tam m\u00f3wiono <\/span><\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\">wetro<\/span>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 16px;\"><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mapka-z-wind.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mapka-z-wind-scaled.jpg\" width=\"817\" height=\"612\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Pewien problem lingwistyczny jest z literk\u0105 \u2013e na ko\u0144cu imienia. Nie ma pewno\u015bci, \u017ce istnia\u0142a ona w okresie jutskim, cho\u0107 w staroangielskim w nazwach cz\u0119sto pojawia si\u0119 ko\u0144c\u00f3wka \u2013e. Bardzo prawdopodobne jest, \u017ce ta ko\u0144c\u00f3wka pojawi\u0142a si\u0119 w pruskim. Powszechno\u015b\u0107 imion zako\u0144czonych na \u2013e jest powszechna np. Bonde, Borke, bedune, Grande, Dirke Garune, Monte, Pomede, Royte, Sande, Wope i wiele innych. Tak\u017ce imi\u0119 WINDE jest z\u0142o\u017ceniem, koglomeratem germa\u0144sko \u2013 pruskim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\">Przes\u0142anka 2 &#8211; historyczna<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;\">\u00a0<span style=\"color: #000000;\">Cymbrowie (Cimbri) to lud celtycko-germa\u0144ski. Takich mieszanych lud\u00f3w by\u0142o kilka np. Atuatuci, Eburonowie i prawdopodobnie Teutonowie. Wodzowie cymbryjscy podczas bitew z Rzymianami nosili celtyckie imiona tj. Lugiu<a style=\"text-decoration: underline; color: #000000;\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lugius\">sz<\/a>, Boioriks, Caesorix i Claodicus. Do Cymbr\u00f3w nale\u017ca\u0142 odnaleziony w bagnie Gundestrup tzw. srebrny kocio\u0142 z Gundestrup. Kocio\u0142 z Gundestrup\u00a0\u2013 bogato zdobione naczynie ze srebra powsta\u0142e w\u00a0okresie late\u0144skim, datowane na\u00a0II\u00a0lub\u00a0I w. p.n.e., jeden z najcenniejszych zabytk\u00f3w celtyckiej sztuki z\u0142otniczej. Rze\u017abienia na kotle odnosz\u0105 si\u0119 do mitologii celtyckiej. Odnalezione zosta\u0142o na torfowisku w pobli\u017cu miejscowo\u015bci\u00a0Gundestrup (Himmerland, Dania). Wielu Cymbr\u00f3w zgin\u0119\u0142o podczas walk z Rzymianami, pozostali dalej \u017cyli na swoich terenach. Cymbrowie i Teutonowie os\u0142abieni po wojnach rzymskich tracili na znaczeniu i wraz Gotami zamieszkuj\u0105cymi p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Jutlandii stworzyli konfederacj\u0119 plemion i odt\u0105d b\u0119d\u0105 zwani Jutami. Oko\u0142o V wieku nap\u00f3r Du\u0144czyk\u00f3w na ziemie Jutlandii narasta\u0142 i Jutowie wraz z Anglami i Saksonami zacz\u0119li opuszcza\u0107 swe ziemie i osiedla\u0107 si\u0119 w obecnej po\u0142udniowo-wschodniej Anglii. Jutowie osiedlili dwa okr\u0119gi, jeden w okolicy dzisiejszego Kentu, oraz drugi na wyspie Wight i na p\u00f3\u0142noc od niej po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 hrabstwa Hampshire.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<div><span style=\"font-size: 16px;\"><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ciekawy-kot-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"69\" height=\"69\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div>\n<div class=\"wts_title\">\n<div class=\"wts_title_left\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 16px;\"><em><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;\">Kr\u00f3l Alfred Wielki mia\u0142 matk\u0119 Osburg\u0119 Oslacsdotter, kt\u00f3ra pochodzi\u0142a od jutskich wodz\u00f3w, kt\u00f3rzy podbili wysp\u0119 WIGHT. Wysp\u0119 t\u0119 r\u00f3\u017cnie zapisywano np. Wiht lub Witt. Na wyspie za\u0142o\u017cono kr\u00f3lestwo Wihtwara, a wysp\u0119 zwano Wihtland. Jako\u015b dziwne skojarzenie z Vidivari u Jordanesa VIw. \u2013 vari (lud, plemi\u0119) natomiast vidi mog\u0142o oznacza\u0107 wit-an [goc.] = m\u0105dry. Witland to kraj Widiwari\u00f3w, czyli archeologiczna &#8220;grupa olszty\u0144ska&#8221;.\u00a0<\/span><\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">To osiedlanie trwa\u0142o w V i VI wieku, w tym samym czasie Cymbrowie (cz\u0119\u015b\u0107 Jut\u00f3w) wybra\u0142o kierunek wschodni i osiedli\u0142o si\u0119 w okolicy obecnego Elbl\u0105ga na ziemiach Widivari\u00f3w (tzw. grupa olszty\u0144ska).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 16px;\"><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mapka-z-cymbrami.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/mapka-z-cymbrami-scaled.jpg\" width=\"818\" height=\"613\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">Da\u0142o to pocz\u0105tek Prus \u2013 patrz <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=46\">HISTORIA PRUS\u00d3W\/ DO PRZYJ\u015aCIA \u015aW. WOJCIECHA \u2013 ERA PRUS\u00d3W<\/a><\/span><\/span><span style=\"color: #0000ff;\">.<\/span> W<span style=\"color: #000000;\"> tym czasie te\u017c przyby\u0142 nasz przodek WIND lub WINDE. Potwierdzeniem tak wczesnego przybycia i rozbudow\u0105 tego rodu jest powstanie bardzo licznej ilo\u015bci miejscowo\u015bci rodowych WINDE-KAYM, oraz bardzo stary gr\u00f3d w Windeck (Windyki k. I\u0142awy) z okresu VII-VIIIw. n.e. (patrz zak\u0142adka<\/span> <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"http:\/\/windaki.pl\/?p=44\">GENEALOGIA\/HERB<\/a><\/span>).<sup style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><sup>[8]<\/sup><\/sup><\/span><\/p>\n<\/div>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\">S<\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000000;\">uma: Nazwisko<\/span> <\/span><span style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #0000ff;\">WINDAK<\/span> pochodzi od imienia za\u0142o\u017cyciela rodu <span style=\"color: #0000ff;\">WINDE<\/span>. WINDE to imi\u0119 pocz\u0105tkowo germa\u0144skie <span style=\"color: #0000ff;\">WIND<\/span> [pol. wiatr], w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u201euprusowi\u0142o\u201d si\u0119 czyli zprutenizowa\u0142o si\u0119 przez dodanie ko\u0144c\u00f3wki \u2013e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 16px; color: #000000;\">Te powy\u017csze przes\u0142anki wyja\u015bniaj\u0105 nasz\u0105 haplogrup\u0119 celtyck\u0105 czyli pochodzimy od Cymbr\u00f3w czyli zwi\u0105zku, federacji lud\u00f3w celtyckich i germa\u0144skich. Ta haplogrupa jest niezwykle rzadka i tylko taka jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 przybycia jej do Prus. Paradoksalnie umieszczenie naszych przodk\u00f3w na p\u00f3\u0142wyspie Jutlandzkim daje wyt\u0142umaczenie powstania naszego nazwiska w Prusach.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff; font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 14px;\">\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\">Biliografia:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><sup>[1]\u00a0<\/sup>Onomastica,\u00a0 red. Witold Taszycki, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, 1998.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><sup>[2]\u00a0<\/sup>Rymut Kazimierz, Nazwiska Polak\u00f3w. S\u0142ownik historyczno-etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe PWN,\u00a0Krak\u00f3w 2001.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\"><sup>[3]\u00a0<\/sup>Gerullis Georg , Die\u00a0 altpreussischen Ortsnnamen, Leipzig-Berlin 1922r.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\"><sup>[4]\u00a0<\/sup>Trautmann Reinhold, Die altpreussischen Personennamen, 1925r<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><sup>[5]\u00a0<\/sup>Grasilda Bla\u017eiene, Oiconyms with *kaim in East Prussia, History. A Collection of Lithuanian Universities&#8217;\u00a0Research Papers(Istorija. Lietuvos auk\u0161tuju mokyklu mokslo darbai), issue: 72 \/ 2008<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><sup>[6]<\/sup>\u00a0Grasilda Bla\u017eiene , On the Issue Concerning Prussian Proper Names, History. A Collection of Lithuanian\u00a0Universities&#8217; Research Papers (Istorija. Lietuvos auk\u0161tuju mokyklu mokslo darba i, Baltische Ortsnamen in Ostpreussen), issue: 79 \/ 2010<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small; font-family: georgia, palatino, serif; color: #000000;\"><sup>[7]\u00a0<\/sup>Rozalia Przybytek, Ortsnamen baltischer Herkunft im s\u00fcdlichen Teil Ostpreussens (Nazwy miejscowe pochodzenia ba\u0142tyckiego w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Prus Wschodnich), Stuttgart 1993.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><sup style=\"font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\"><sup>[8]<\/sup><\/sup><\/span><\/p>\n<p><sup style=\"color: #000000; font-family: georgia, palatino, serif; text-align: justify;\">\u00a0<\/sup><a href=\"http:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/WINDEK34.pdf\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; font-size: 14px; color: #0000ff;\">1. Abraham Lissauer, Drei Burgw\u00e4lle bei Deutsch-Eylau &#8212; T\u0141UMACZENIE.<\/span><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/windek2.pdf\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif; color: #0000ff;\"><span style=\"font-size: 14px;\">2. Abraham Lissauer, Die Pr\u00e4historischen Denkm\u00e4ler der Provinz Westpreussen und der angrenz &#8212; T\u0142UMACZENIE.<\/span><\/span><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #0000ff; font-family: georgia, palatino, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/windaki.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/windyki.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">3. Zbigniew Kobyli\u0144ski, Krzysztof Misiewicz, Dariusz Wach, &#8220;Archeologia niedestrukcyjna&#8221; w wojew\u00f3dztwie warmi\u0144sko-mazurskim w roku 2000<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"text-align: justify;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(aktualizacja: V 2024r.) \u00a0Nazwisko Windak bardzo dobrze komponuje si\u0119 w wielickim kr\u0119gu nazwisk, kt\u00f3rych genez\u0105 jest kopalnia. Takie nazwy \u201eodkopalniane\u201d to w\u0142a\u015bciwie nazwy odzawodowe np. Walacz, Kopacz i nazwy proste np. Ba\u0142wan. Nazwisko Windak&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-28","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3088,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions\/3088"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/windaki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}