{"id":2424,"date":"2022-02-24T14:02:54","date_gmt":"2022-02-24T13:02:54","guid":{"rendered":"http:\/\/windaki.pl\/?p=2424"},"modified":"2025-05-31T04:05:53","modified_gmt":"2025-05-31T02:05:53","slug":"wojny-z-polska","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/windaki.pl\/?p=2424","title":{"rendered":"WOJNY Z POLSK\u0104."},"content":{"rendered":"

Podb\u00f3j Pomorza Gda\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Po \u015bmierci ksi\u0119cia pomorskiego \u015awi\u0119tope\u0142ka w 1266r., jego synowie Warcis\u0142aw, M\u015bciwoj II i Sambor rozpocz\u0119li walk\u0119 o w\u0142adz\u0119. M\u015bciwoj II w 1278r. zosta\u0142 jedynym w\u0142adc\u0105 Pomorza, lecz jego brat Sambor chroni\u0105c si\u0119 u krzy\u017cak\u00f3w zapisa\u0142 im ziemi\u0119 gniewsk\u0105. Krzy\u017cacy w procesie s\u0105dowym prowadzonym przez legata papieskiego uzyskali ziemi\u0119 gniewsk\u0105 i stworzyli tam komturstwo gniewskie. Po \u015bmierci M\u015bciwoja w 1294r. i \u015bmierci jego dziedzica czyli Przemys\u0142a II (1296) kr\u00f3la Polski, o spadek zacz\u0119li rywalizowa\u0107 Ksi\u0105\u017c\u0119 Rugii Wis\u0142aw III, ksi\u0105\u017c\u0119 brzesko-kujawski W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek i Wac\u0142aw II kr\u00f3l Czech i Polski. W\u0142adz\u0119 na Pomorzu obj\u0105\u0142 Wac\u0142aw II powierzaj\u0105c opiek\u0119 zbrojn\u0105 nad ksi\u0119stwem pomorskim krzy\u017cakom. Wac\u0142aw II dosta\u0142 w zastaw Mi\u015bni\u0119 od kr\u00f3la rzymskiego Albrechta I i zastawi\u0142 j\u0105 ksi\u0105\u017c\u0119tom brandenburskim. W 1305r. Wac\u0142aw II zaoferowa\u0142 Brandenburczykom Pomorze w zamian za odzyskanie Marchii Mi\u015bnie\u0144skiej. W 1306r. kr\u00f3l Albrecht odzyska\u0142 Mi\u015bni\u0119 i jednocze\u015bnie potwierdzi\u0142 tytu\u0142y prawne do Pomorza wschodniego. Brandenburczycy ju\u017c w roku 1306 opanowali ziemi\u0119 s\u0142awie\u0144sk\u0105, jednak dalszemu opanowaniu przez ich ziem przeszkodzi\u0142 W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek. \u0141okietek ustanowi\u0142 swych namiestnik\u00f3w na ziemiach pomorskich tj. na ziemi gda\u0144skiej, tczewskiej i s\u0142upskiej namiestnikiem zosta\u0142 syn wojewody gda\u0144skiego \u015awi\u0119cy, natomiast na ziemi \u015bwieckiej namiestnikami zosta<\/span>i bratankowie \u0141okietka. \u0141okietek odm\u00f3wi\u0142 \u015awi\u0119com rekompensaty finansowej za koszty wojenne zwi\u0105zane z walkami z Brandenburczykami. Odmowa ta spowodowa\u0142a wypowiedzenie pos\u0142usze\u0144stwa \u0141okietkowi przez pomorski r\u00f3d \u015awi\u0119c\u00f3w. \u015awi\u0119cowie przystali do Brandenburczyk\u00f3w i otrzymali od nich du\u017ce lenna. W 1308r. wojska pomorskie i brandenburskie pod wodz\u0105 margrabi\u00f3w Ottona IV i Waldemara Wielkiego wesz\u0142y do miasta Gda\u0144ska. Mieszczanie gda\u0144scy przyj\u0119li ich przyja\u017anie, jednak polska za\u0142oga grodu gda\u0144skiego broni\u0142a si\u0119 w obl\u0119\u017ceniu przed wojskami brandenburskimi i pomorskimi.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Gda\u0144sk z pocz\u0105tk\u00f3w XIVw.<\/span><\/p>\n

Obro\u0144cy polscy nie otrzymali pomocy militarnej od \u0141okietka, zawarli wi\u0119c porozumienie z krzy\u017cakami, w kt\u00f3rym uzgodniono, \u017ce za utrzymanie grodu gda\u0144skiego przez rok, oddadz\u0105 go stronie polskiej i otrzymaj\u0105 za to zwrot koszt\u00f3w. Krzy\u017cacy wkroczyli do grodu gda\u0144skiego i zgodnie z umow\u0105 zmusili Polak\u00f3w do opuszczenia twierdzy gda\u0144skiej. Zgodnie z umow\u0105 w nocy 12 na 13 XI 1308r. podj\u0119li szturm na miasto i zaj\u0119li je. Podczas walk i opanowania miasta dosz\u0142o do rzezi jego obro\u0144c\u00f3w tj. rycerstwa brandenburskiego i pomorskiego, oraz grupy mieszczan gda\u0144skich. Zakon zaj\u0105\u0142 przy okazji Tczew i Nowe i przyst\u0105pi\u0142 w kwietniu 1309r. do rokowa\u0144 z \u0141okietkiem w Grabiach na Kujawach. Wobec braku mo\u017cliwo\u015bci finansowych ksi\u0119cia \u0141okietka i w zwi\u0105zku ze skarg\u0105 strony polskiej do papie\u017ca, krzy\u017cacy przyst\u0105pili do obl\u0119\u017cenia i zdobycia \u015awiecia, zwr\u00f3cili si\u0119 te\u017c do prawowitych w\u0142adc\u00f3w Pomorza Gda\u0144skiego jakim byli margrabiowie brandenburscy Jan i Waldemar Wielki o zakup Pomorza. 27 VII 1310r. we Frankfurcie nad Menem zosta\u0142a zawarta umowa mi\u0119dzy Brandenburczykami z krzy\u017cakami, w kt\u00f3rej prawa w\u0142asno\u015bci Pomorza przechodz\u0105 na Zakon. Kwota umowy wynosi\u0142a 10ooo grzywien brandenburskich. Po zaj\u0119ciu Pomorza Gda\u0144skiego krzy\u017cacy zakupili ziemi\u0119 bytowsk\u0105 (1329).<\/span><\/p>\n

Przej\u0119cie Pomorza przez pa\u0144stwo zakonne by\u0142o pierwszym powa\u017cnym zatargiem z Polsk\u0105, wtedy podzielon\u0105 dzielnicami, w kt\u00f3rej o w\u0142adz\u0119 nad Polsk\u0105 rywalizowali kr\u00f3lowie czescy i ksi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy. Ksi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy niejednokrotnie walczyli mi\u0119dzy sob\u0105 o prymat i zawierali sojusze lub sk\u0142adali podleg\u0142o\u015b\u0107 lenn\u0105 z pa\u0144stwami zewn\u0119trznymi.<\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek \u2013 kr\u00f3l Polski w latach 1320r. do 1333r.<\/span><\/p>\n

(przydomek \u201e\u0141okietek\u201d by\u0142o wzi\u0119te ze wzgl\u0119du na niewielk\u0105 postur\u0119 jak\u0105 posiada\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119. W\u0142a\u015bciwie to by\u0142o przezwisko i to pogardliwe, kt\u00f3rego nie m\u00f3g\u0142 lubi\u0107. Jeden z prze\u015bmiewc\u00f3w sko\u0144czy\u0142 tragicznie, bo zosta\u0142 pono\u0107 zabity w gniewie przez samego ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa, a by\u0142 nim jego daleki krewny ksi\u0105\u017c\u0119 \u015bcinawski Przemko.)<\/span><\/p>\n

W 1320r. W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek zosta\u0142 kr\u00f3lem Polski. W tym samym roku \u0141okietek zawar\u0142 sojusz z kr\u00f3lem W\u0119gier Karolem Robertem z dynastii andegawe\u0144skiej. Kr\u00f3l W\u0119gier poj\u0105\u0142 za \u017con\u0119 El\u017cbiet\u0119 \u0141okietk\u00f3wn\u0105. Drugim wa\u017cnym przymierzem by\u0142 sojusz z Litw\u0105 zawarty w 1325r. Sojusz ten zosta\u0142 umocniony ma\u0142\u017ce\u0144stwem Kazimierza synem \u0141okietka z Aldon\u0105 (Ann\u0105) c\u00f3rk\u0105 Giedymina. W roku nast\u0119pnym wojska polskie pod wodz\u0105 \u0141okietka wraz z oddzia\u0142ami litewskimi najecha\u0142y na Brandenburgi\u0119. Owocem tej udanej wyprawy by\u0142o odbicie ziemi mi\u0119dzyrzeckiej na rzecz Polski. Nast\u0119pn\u0105 wypraw\u0105 wojenn\u0105 \u0141okietka by\u0142a nieudana pr\u00f3ba podporz\u0105dkowania cz\u0119\u015bci Mazowsza tj. ksi\u0119stwa p\u0142ockiego. Ksi\u0119ciem p\u0142ockim by\u0142 Wac\u0142aw, kt\u00f3ry by\u0142 w sojuszu z pa\u0144stwem krzy\u017cackim i pa\u0144stwem czeskim w osobie Jana Luksemburskiego spadkobiercy tytu\u0142u kr\u00f3la Polski po Przemy\u015blidach. W styczniu 1329r. wojska czeskie pod dow\u00f3dztwem kr\u00f3la wraz z wojskami krzy\u017cackimi podj\u0119li krucjat\u0119 na \u017bmud\u017a, w tym samym czasie wojska polskie najecha\u0142y na ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 przez pi\u0119\u0107 dni wojska polskie rabowa\u0142y i mordowa\u0142y niechronion\u0105 ludno\u015b\u0107 miejscow\u0105. Owocem post\u0119powania \u0141okietka by\u0142o zawarcie sojuszu mi\u0119dzy Zakonem, a kr\u00f3lem czeskim Janem Luksemburskim. Kr\u00f3l czeski u\u017cywaj\u0105cy tytulatury kr\u00f3la polskiego przekaza\u0142 w darze \u2013 Pomorze Gda\u0144skie. Po podpisaniu sojuszu, wojska krzy\u017cackie z czeskimi opanowa\u0142y ziemi\u0119 dobrzy\u0144sk\u0105. Ziemia dobrzy\u0144ska mia\u0142a znaczenie strategiczne, z jednej strony stanowi\u0142a barier\u0119 ochronn\u0105 ziemi che\u0142mi\u0144skiej i pastwa krzy\u017cackiego przed naje\u017ad\u017ac\u0105, z drugiej strony u\u0142atwia\u0142a wej\u015bcie wojsk krzy\u017cackich na ziemie polskie. W tym samym roku wojska zakonne dokona\u0142y kilku wypraw na Kujawy. W maju 1330r. si\u0142y krzy\u017cackie zdoby\u0142y Wyszogr\u00f3d i Nak\u0142o, a w lipcu druga wyprawa zdoby\u0142a Bydgoszcz i doprowadzi\u0142a do spalenia Radziejowa przez \u2026Polak\u00f3w. Zamiarem dow\u00f3dztwa zakonnego by\u0142o zmniejszenie ilo\u015bci punkt\u00f3w oparcia, baz armii polskiej przed spodziewanym natarciem na ziemie pa\u0144stwa zakonnego. Wyprawa wojsk polskich, w\u0119gierskich i ruskich w sile ok. 40 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy wyruszy\u0142a w kierunku ziemi che\u0142mi\u0144skiej, tam w okolicy Brodnicy, armia polska mia\u0142a si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 w wojskami litewskimi. Wojska litewskie dowodzone przez Giedymina nie by\u0142y tak liczne, jednak stanowi\u0142y du\u017ce zagro\u017cenie dla ziem zakonnych. Wojska litewskie zosta\u0142y wyparte z Prus krzy\u017cackich i skierowa\u0142y si\u0119 w kierunku na Dobrzy\u0144. G\u0142\u00f3wne si\u0142y zakonne pod\u0105\u017ca\u0142y za Litwinami, jednocze\u015bnie armia dowodzona przez \u0141okietka przeprawi\u0142a si\u0119 przez Drw\u0119c\u0119 wkroczy\u0142a do ziemi che\u0142mi\u0144skiej.<\/span>\"\"<\/a><\/p>\n

Prusy wg. Kroniki Norymberskiej – silnie umocnione miasta i zamki.<\/span><\/p>\n

Armia \u0141okietka nie zdo\u0142a\u0142a zdoby\u0107 \u017cadnego ufortyfikowanego grodu, wi\u0119c dokona\u0142a mordu na mieszka\u0144cach, grabi\u0105c, pal\u0105c pola, wsie i miasteczka dokona\u0142a wielkich zniszcze\u0144 na ziemi che\u0142mi\u0144skiej tak, \u017ce przez d\u0142ugi czas nie mog\u0142a si\u0119 podnie\u015b\u0107 z ruin. Si\u0142y krzy\u017cackie by\u0142y za ma\u0142e, by podj\u0105\u0107 walk\u0119 w walnej bitwie, jednak armia polska nie mog\u0105c zagarn\u0105\u0107 kraju bez zdobycia twierdz zgodzi\u0142a si\u0119 na rozejm, kt\u00f3ry zosta\u0142 zawarty do 26 V 1331r. Polacy mieli wycofa\u0107 si\u0119 z ziemi che\u0142mi\u0144skiej i dobrzy\u0144skiej, za\u015b Pa\u0144stwo krzy\u017cackie mia\u0142o odda\u0107 Bydgoszcz i Nak\u0142o. Polacy z tej wyprawy nie zyskali praktycznie nic, opr\u00f3cz \u0142up\u00f3w wojennych zdobytych przez \u017co\u0142nierzy i os\u0142abienia pa\u0144stwa krzy\u017cackiego poprzez dokonania zniszcze\u0144 na ziemi che\u0142mi\u0144skiej. Nowo obrany wielki mistrz Luther von Braunschweig, od pocz\u0105tku 1331r. rozpocz\u0105\u0142 przygotowania do walk z Polsk\u0105; zarz\u0105dzi\u0142 zbrojenie wojsk i \u015bci\u0105ga\u0142 zaci\u0119\u017cnych i rycerzy-krzy\u017cowc\u00f3w g\u0142\u00f3wnie z terenu Rzeszy, ale te\u017c z innych pa\u0144stw tj. Anglia czy Szkocja. Wielki mistrz porozumia\u0142 si\u0119 z kr\u00f3lem czeskim Janem co do najazdu na Polsk\u0119 z dw\u00f3ch stron, wojska czeskie mia\u0142y opanowa\u0107 Wielkopolsk\u0119, za\u015b wojska krzy\u017cackie Kujawy.<\/span><\/p>\n

Pierwsza wyprawa krzy\u017cacka.<\/span> odby\u0142a si\u0119 jednak samodzielnie ju\u017c w lipcu i trwa\u0142a ok 10 dni. Po zdobyciu Bydgoszczy, szybka akcja konnicy w lekkim uzbrojeniu przesz\u0142a obok Inowroc\u0142awia na Pyzdry. W Pyzdrach przebywa\u0142 kr\u00f3lewicz Kazimierz i prawdopodobnie atak na Pyzdry mia\u0142 zamiar pochwycenie syna \u0141okietka. Nast\u0119pca tronu polskiego wcze\u015bniej ostrze\u017cony uda\u0142 si\u0119 do Poznania i w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0142 pojmania. Pyzdry zosta\u0142y zdobyte, spl\u0105drowane i spalone. Pod tym miastem odby\u0142a si\u0119 jedyna wi\u0119ksza bitwa z Polakami. Wojska polskie pod dow\u00f3dztwem wojewody pozna\u0144skiego Wincentego z Szamotu\u0142 ponios\u0142y dotkliw\u0105 pora\u017ck\u0119 z wojskami zakonnymi dowodzonymi przez wielkiego marsza\u0142ka Dietricha von Altenburga. Armia krzy\u017cacka zosta\u0142a podzielona i w ten spos\u00f3b, w kr\u00f3tkim czasie oddzia\u0142y konne niszczy\u0142y wsie i miasteczka bior\u0105c \u0142upy. G\u0142\u00f3wne si\u0142y krzy\u017cackie zdoby\u0142y i spali\u0142y Bnin, \u015arod\u0119 Wielkopolsk\u0105 i Gniezno i wr\u00f3ci\u0142y do Torunia.<\/span><\/p>\n

Druga wyprawa krzy\u017cacka.<\/span> Wojska czeskie i krzy\u017cackie mia\u0142y spotka\u0107 si\u0119 pod Kaliszem 21 IX 1331r. Wojska czeskie zosta\u0142y op\u00f3\u017anione przez zatarg z ksi\u0119ciem Bolkiem II, za\u015b wojska krzy\u017cackie w swym pochodzie spali\u0142y \u0141\u0119czyc\u0119, zdoby\u0142y Uniej\u00f3w, Szadek, Sieradz.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

21-22 IX wojska zakonne oblega\u0142y Kalisz, jednak nie mog\u0105c go zdoby\u0107 i widz\u0105c, \u017ce kr\u00f3l czeski ze swym wojskiem nie stawi\u0142 si\u0119 na czas, zacz\u0119li powraca\u0107 do Prus. W nocy 23 na 24 IX wojska krzy\u017cackie i polskie stoczy\u0142y bitw\u0119 pod Koninem, gdzie wojska polskie zosta\u0142y zmuszone do ucieczki. Po tym wydarzeniu wojska skierowa\u0142y si\u0119 do Radziejowa. Radziej\u00f3w zosta\u0142 ca\u0142kowicie spalony w poprzednim roku przez mieszka\u0144c\u00f3w, niedaleko od miasta zosta\u0142o za\u0142o\u017cone obozowisko na post\u00f3j nocny wojsk krzy\u017cackich.<\/span><\/p>\n

Bitwa pod P\u0142owcami – 27 IX 1331r.<\/span><\/strong><\/p>\n

W godzinach porannych w obozie pod Radziejowem, armia krzy\u017cacka zosta\u0142a podzielona na trzy grupy:<\/span><\/p>\n

– oddzia\u0142 konny pod dow\u00f3dztwem komtura ba\u0142gijskiego Henryka Reuss von Plauena, kt\u00f3ry szybkim uderzeniem z zaskoczenia mia\u0142 zdoby\u0107 Brze\u015b\u0107 Kujawski oddalony nieca\u0142e 30 km. od obozowiska. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 ruchliwo\u015b\u0107 oddzia\u0142u, je\u017ad\u017acy posiadali lekkie uzbrojenie. Jednostka liczy\u0142a prawdopodobnie ok 1 tys. \u017co\u0142nierzy.<\/span><\/p>\n

– grupa g\u0142\u00f3wna, stanowi\u0105cy g\u0142\u00f3wne si\u0142y krzy\u017cackie pod dow\u00f3dztwem komtura ziemi che\u0142mi\u0144skiej Ottona von Luterberga. Oddzia\u0142 ten licz\u0105cy ok. 3,5 tys. ludzi posiada\u0142 grupy jazdy ci\u0119\u017ckozbrojnej, jazdy lekkozbrojnej, piechoty i in\u017cynieryjnej (monta\u017c i obs\u0142uga maszyn obl\u0119\u017cniczych).<\/span><\/p>\n

– oddzia\u0142 tabor\u00f3w pod dow\u00f3dztwem marsza\u0142ka Dietricha von Altenburga. Tabory z \u0142upami i je\u0144cami, wioz\u0142y te\u017c rycerzy ci\u0119\u017ckozbrojnych z najwy\u017cszymi dostojnikami i dow\u00f3dcami krzy\u017cackimi. Historycy przyjmuj\u0105 zazwyczaj liczb\u0119 ok. 2000 \u017co\u0142nierzy w oddziale tabor\u00f3w. Jednostka ta sk\u0142ada\u0142a si\u0119 \u0142\u0105cznie z 350 osobowej jazdy ci\u0119\u017ckozbrojnej (braci zakonnej) i lekkozbrojnej (Prus\u00f3w) i ok. 1,6 tys. obs\u0142ugi taboru tj. Prus\u00f3w stanowi\u0105cych jednocze\u015bnie oddzia\u0142 piechoty.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dwie pierwsze grupy wyruszy\u0142y wcze\u015bniej i swym tempem ruszy\u0142y w kierunku na Brze\u015b\u0107. Ostatni oddzia\u0142 po zebraniu si\u0119 i uformowaniu w kolumn\u0119 marszow\u0105 wyruszy\u0142 najp\u00f3\u017aniej ok. 2 godzin po zmierzchu. Tabory by\u0142y os\u0142aniane przez stra\u017c przedni\u0105 i tyln\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Oko\u0142o godz. 9\u2013tej, we mgle na tylne stra\u017ce tabor\u00f3w natchn\u0119\u0142a si\u0119 przednia stra\u017c wojsk polskich dowodzonych przez wojewod\u0119 wielkopolskiego Wincentego z Szamotu\u0142, ale nie przyst\u0105piono od razu do walki. Marsza\u0142ek v. Altenburg podzieli\u0142 swoje wojska na pi\u0119\u0107 oddzia\u0142\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z wojsk konnych. Ka\u017cdy oddzia\u0142 liczy\u0142 \u015brednio 70 je\u017ad\u017ac\u00f3w. Armia polska pod dow\u00f3dztwem kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, zosta\u0142a podzielona tak\u017ce na pi\u0119\u0107 grup. Armia ta mia\u0142a za celu po\u015bcig za armi\u0105 krzy\u017cack\u0105, wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 rycerstwa polskiego mia\u0142o uzbrojenie lekkie z niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 piechoty. Armia ta licz\u0105ca ok 4,5 tys. \u017co\u0142nierzy mia\u0142a \u015brednio ok 900 \u017co\u0142nierzy w pi\u0119ciu jednostkach uderzeniowych. Przewaga wojsk konnych polskich nad krzy\u017cackimi wynosi\u0142a 10-15 razy (!!!), przy czym po stronie krzy\u017cackiej by\u0142o wi\u0119cej jazdy ci\u0119\u017ckozbrojnej. Zmagania w walce by\u0142y ci\u0119\u017ckie, trzykrotnie dosz\u0142o do star\u0107 jazdy pomi\u0119dzy stronami i dwoma odpoczynkami. Tu trzeba przyzna\u0107 niezwyk\u0142\u0105 waleczno\u015b\u0107, skuteczno\u015b\u0107 i hart ducha jazdy krzy\u017cackiej w walce z przewa\u017caj\u0105c\u0105 liczebnie jazd\u0105 polsk\u0105. Bitwa na polach radziejowskich by\u0142a bitw\u0105 konnic i polega\u0142a na szar\u017cy 5 oddzia\u0142\u00f3w z jednej i z drugiej strony. Na przedzie ustawieni zostali ci\u0119\u017ckozbrojni z kopiami, ka\u017cdy ci\u0119\u017ckozbrojny mia\u0142 obstaw\u0119 pocztowych tj. od 2-8 lekkozbrojnych uzbrojonych w lance lub kusze. Po skruszeniu kopii dobywano mieczy, topor\u00f3w i nast\u0119powa\u0142a walka indywidualna. Pozostali lekkozbrojni na uzbrojeniu posiadali lance, topory i miecze. Walczyli w grupach, wzajemnie si\u0119 ubezpieczaj\u0105c. Taktyka wojsk krzy\u017cackich by\u0142a prosta: atak jazdy, zabicie jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci wroga, kr\u00f3tka walka i manewr szybkiego odwrotu, by nie dopu\u015bci\u0107 do du\u017cych strat osobowych.<\/span>\"\"<\/a><\/p>\n

Przy ostatnim trzecim zwarciu wojsk nast\u0105pi\u0142o zabicie konia chor\u0105\u017cego krzy\u017cackiego Iwana i przytroczona do siod\u0142a konia wielka chor\u0105giew zakonu upad\u0142a. Upadek chor\u0105gwi mia\u0142o katastrofalne konsekwencje, bo nast\u0105pi\u0142a panika w\u015br\u00f3d wojsk krzy\u017cackich, jedni poddali si\u0119, inni uszli z \u017cyciem uciekaj\u0105c w stron\u0119 g\u0142\u00f3wnych oddzia\u0142\u00f3w wojsk krzy\u017cackich. Wojska polskie pr\u00f3bowa\u0142y okr\u0105\u017cy\u0107 tabor, piechota broni\u0142a si\u0119 pod os\u0142on\u0105 tabor\u00f3w, ale ich los zosta\u0142 przes\u0105dzony. Po wzi\u0119ciu do niewoli \u017co\u0142nierzy krzy\u017cackich, kr\u00f3l kaza\u0142 ich zabi\u0107. Ilo\u015b\u0107 wszystkich zabitych podczas niewoli nie jest znana, na pewno Polacy zabili 56 zakonnik\u00f3w w tym wielu znacznych tj. wielkiego komtura Otto v. Wunsdorf, komtura elbl\u0105skiego Hermann v. Oettingen, komtura gda\u0144skiego Albert v. Oer. Wielki marsza\u0142ek v. Altenburg ranny w twarz jako jedyny dosta\u0142 si\u0119 do niewoli.<\/span>\"\"<\/a><\/p>\n

Rozkaz zamordowania je\u0144c\u00f3w, wydany przez \u0141okietka jest bardzo prawdopodobny. Kr\u00f3l Polski mia\u0142 przed sob\u0105 drugi etap i wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wojsk krzy\u017cackich. Rozkaz by\u0142 pozornie racjonalny, bo jego skutek nie wi\u0105za\u0142 cz\u0119\u015bci wojsk polskich nad dozorem je\u0144c\u00f3w. Du\u017ca liczba je\u0144c\u00f3w spowalnia ruchy wojsk, co mia\u0142o znaczenie dla zgrupowania po\u015bcigowego. Je\u0144cy, kt\u00f3rzy mogli by\u0107 uwolnieni stawali si\u0119 du\u017cym zagro\u017ceniem na ty\u0142ach wojsk polskich. Zabicie je\u0144c\u00f3w to spowodowanie zmniejszenia zagro\u017cenia krzy\u017cackiego na d\u0142ugi czas. \u0141okietek by\u0142 znany z okrucie\u0144stwa i do ko\u0144ca nieprzemy\u015blanych decyzji. Za decyzj\u0105 o zabiciu je\u0144c\u00f3w przewa\u017cy\u0142a jednak zemsta za du\u017ce straty poniesione przez stron\u0119 polsk\u0105, bo by\u0142y potrzebne a\u017c trzy starcia przed zdobyciem taboru. Nieprzemy\u015blana decyzja kr\u00f3la polskiego spowodowa\u0142a p\u00f3\u017aniejszy rozkaz mordowania je\u0144c\u00f3w polskich przez wojska krzy\u017cackie. Pierwszy etap walk na polach radziejowskich zako\u0144czy\u0142 si\u0119 po 4-5 godzinach.<\/span>\"\"<\/a><\/p>\n

Ilo\u015b\u0107 wojsk polskich w stosunku do krzy\u017cackich by\u0142a mniej wi\u0119cej r\u00f3wna i wynosi\u0142a ok. 4 tys. z ka\u017cdej ze stron. Wojska polskie po tym powodzeniu zosta\u0142y ustawione na kierunku nap\u0142ywaj\u0105cych wojsk krzy\u017cackich czyli na wsch\u00f3d od tabor\u00f3w. By\u0142y to pola p\u0142owieckie i tu nast\u0105pi\u0142o pierwsze uderzenie wojsk krzy\u017cackich. By\u0142y to oddzia\u0142y wojsk po\u0142\u0105czonych tj. uciekaj\u0105cych spod masakry z p\u00f3l radziejowskich i oddzia\u0142em konnym Reussa v. Plauena prawdopodobnie powracaj\u0105cych ju\u017c spod Brze\u015bcia. Po przeje\u017adzie tam i z powrotem ok. 50 km. ok. godz. 14-stej przyst\u0105pili do ataku na wojska polskie, prawdopodobnie na lewe skrzyd\u0142o si\u0142 polskich tj. na chor\u0105gwie wielkopolskie i sieradzkie. Przewaga wojsk polskich by\u0142a 4-krotna i spowodowa\u0142a du\u017ce straty po stronie wojsk krzy\u017cackich i polskich m.in. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli dowodz\u0105cy v. Plauen i komtur golubski Eliger v. Hohenstein, poleg\u0142 za\u015b komtur toru\u0144ski Henryk Rube. Nadje\u017cd\u017caj\u0105ce oddzia\u0142y z grupy v. Luterberga wspomog\u0142y grup\u0119 v. Plauena, ale g\u0142\u00f3wne uderzenie posz\u0142o na centrum i prawe skrzyd\u0142o wojsk polskich czyli chor\u0105gwie krakowsk\u0105 i sandomiersk\u0105.<\/span>\"\"<\/a><\/p>\n

Uderzenie by\u0142o szybkie i tak mocne, \u017ce polskie oddzia\u0142y prawego skrzyd\u0142a zacz\u0119\u0142y ucieka\u0107, a lewe skrzyd\u0142o by nie zosta\u0107 okr\u0105\u017cone wykona\u0142o pospieszny odwr\u00f3t w kierunku Radziejowa i na p\u00f3\u0142noc od Plowiec. Poleg\u0142o dw\u00f3ch chor\u0105\u017cych; ziemi krakowskiej Krystyna z Ostrowa oraz ziemi sandomierskiej Grzegorza Nekandy. \u015amier\u0107 chor\u0105\u017cych oznacza prawdopodobnie rozproszenie chor\u0105gwi, pogo\u0144 za rycerzami i zazwyczaj ich \u015bmier\u0107. \u0141okietek i jego otoczenie zaskoczone niebezpiecze\u0144stwem, ratuj\u0105c si\u0119, opu\u015bci\u0142o pole walki i do\u0142\u0105czy\u0142o do chor\u0105gwi wielkopolskiej i sieradzkiej. W tym zwarciu zn\u00f3w, ukaza\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze walory rycerstwa krzy\u017cackiego: gdzie oddzia\u0142 Plauena wi\u0105za\u0142 z powodzeniem w boju dwa razy liczniejsze hufce wielkopolskie i sieradzkie, za\u015b jedno szybkie uderzenie Luterberga rozgromi\u0142o 60% armii polskiej. Po ucieczce wojsk polskich spod P\u0142owiec ok. godz. 15-16-tej, oddzia\u0142y krzy\u017cackie pod\u0105\u017cy\u0142y w stron\u0119 taboru, gdzie pono\u0107 sam komtur v. Luterberg oswobodzi\u0142 marsza\u0142ka v. Altenburga, jedynego ocala\u0142ego je\u0144ca.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Von Luterberg widz\u0105c pomordowanych je\u0144c\u00f3w \u2013 braci zakonnych uni\u00f3s\u0142 si\u0119 gniewem i wyda\u0142 rozkaz wymordowania wszystkich je\u0144c\u00f3w. Rozkaz braku oszcz\u0119dzenia je\u0144c\u00f3w spowodowa\u0142a wymordowanie je\u0144c\u00f3w, rannych i zabicie w pogoni wroga. Ciekawy jest opis dyskusji jaka wybuch\u0142a pomi\u0119dzy rycerzami pruskimi, a dow\u00f3dc\u0105 v. Luterbergiem. Rycerstwo pruskie przeciwstawi\u0142o si\u0119 mordowaniu polskich rycerzy, kt\u00f3rzy stanowili tradycyjne \u017ar\u00f3d\u0142o okupu lub wymiany je\u0144c\u00f3w. Prusowie stanowili wi\u0119kszo\u015b\u0107 w armii krzy\u017cackiej i oni ponie\u015bli najwi\u0119ksze konsekwencje tej bitwy tj. wielu zabitych i pojmanych do niewoli polskiej. Otrzymali przyrzeczenie o 100 je\u0144cach, kt\u00f3rym nie b\u0119dzie odebrane \u017cycie. Wojska krzy\u017cackie wzi\u0119\u0142y zw\u0142oki pomordowanych i zabitych braci, reszt\u0119 ofiar walk pogrzebano p\u00f3\u017aniej na polecenie biskupa w\u0142oc\u0142awskiego Marcina z Go\u0142a\u0144czy.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wawrzyniec Go\u015bcimski \u2013 Bitwa pod P\u0142owcami.<\/span><\/p>\n

Bitwa pod P\u0142owcami zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ok. 15-16-stej (o godz. 17:40 nast\u0105pi\u0142 zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca). Do zachodu s\u0142o\u0144ca wojska krzy\u017cackie musia\u0142y skoncentrowa\u0107 si\u0142y, utworzy\u0107 kolumn\u0119 marszow\u0105 z taborem i za\u0142adowa\u0107 na nich martwych zakonnik\u00f3w, oraz pozosta\u0142ych rannych. Wymarsz wojsk konnych i woz\u00f3w taborowych nast\u0105pi\u0142 przez noc do Torunia i trwa\u0142 kilkana\u015bcie godzin i odby\u0142 si\u0119 bez po\u015bpiechu i przeszk\u00f3d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

KONTROWERSJE\u00a0 WOK\u00d3\u0141 BITWY POD P\u0141OWCAMI<\/span><\/strong>...<\/span>